మహాభారత మహాగ్రంథంలో వికర్ణుడు ఒక ప్రత్యేకమైన, విలక్షణమైన పాత్రధారి. ధృతరాష్ట్రుడు-గాంధారీ దంపతులకు జన్మించిన ఆయన, కౌరవులలో మూడవవాడు. వికర్ణుడు కేవలం ధైర్యవంతుడే కాదు, ధర్మనిష్ఠుడూ. కురువంశంలో అధికశాతం మంది అధర్మానికి తోడ్పడిన సమయంలో, ధర్మాన్ని నిలబెట్టే యత్నం చేసినవాడు.
సభలో ద్రౌపదిని అవమానించినప్పుడు, బలవంతంగా ఆమెను సభలోకి లాగిచెప్పిన దుశ్శాసనుడి చర్యను అందరూ మౌనంగా చూస్తున్న సందర్భంలో, ధర్మబద్ధంగా స్పందించిన ఏకైకుడు వికర్ణుడు. "ఇది క్షత్రియ ధర్మానికి, మానవ సమాజ న్యాయానికి విరుద్ధం" అని బహిరంగంగా చెప్పినతన. భీష్ముడు, ద్రోణాచార్యుడు వంటి అగ్రగణ్యులు మౌనంగా ఉండగా, వికర్ణుడి ధైర్యపూరిత వ్యాఖ్యలు అతని వ్యక్తిత్వాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.
అయినా, అతను ధర్మపరుడే అయినా, కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో మాత్రం అతను దుర్యోధనుని పక్షానే యుద్ధం చేశాడు. దీనిని చూస్తే, వికర్ణుడి వ్యక్తిత్వంలో ధర్మాన్ని గుర్తించే తెలివితేటలు ఉన్నప్పటికీ, కుటుంబపట్ల, రాజపట్ల గల విధేయత వల్ల అతను తన నమ్మకాలను విస్మరించినట్లే అనిపించవచ్చు. ఇది ఆయన పాత్రకు మరింత గాఢతను జోడిస్తుంది.
వికర్ణుడు మహాయోధుడు. కర్ణుని తర్వాత అత్యుత్తమ బాణసంధాన నైపుణ్యాన్ని కలిగినవాడు. భగవద్గీతలో కూడా అతని ప్రస్తావన రావడం ఈ విషయం ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది. ధర్మవ్యతిరేక చర్యలను తప్పుబట్టిన వికర్ణుడే, చివరికి క్షత్రియ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ కురుక్షేత్రంలో పోరాడడం – ఇది ఆయన అంతర్గత మానసిక సంఘర్షణకు నిదర్శనం.
వికర్ణుడు భీమైని ఎదుర్కొన్న 14వ రోజు జరిగిన యుద్ధం, వీరోచితంగా జరిగిన సమరం. భీముడు వికర్ణునితో యుద్ధించడానికి ఇష్టపడకపోయినా, వికర్ణుడే ధర్మబద్ధంగా పోరాడాల్సిన అవసరం ఉందని తాను సవాల్ విసరటం – ఇది వికర్ణుని ధర్మానుబంధతను చూపుతుంది. చివరికి తన ప్రాణాలను కోల్పోయినా, ధర్మానికి వ్యతిరేకంగా పోరాటం చేయలేదు.
మహాభారతం లాంటి ఇతిహాసాల్లో, వికర్ణుడు లాంటి పాత్రలు ఓ మానవతా విలువల నిలయం. వికర్ణుడి పాత్ర మనకు చెబుతుంది — నైతికతను కాపాడాలంటే ఒక్కడైనా ధైర్యంగా నిలబడాలి. అతని పాత్ర ఔచిత్యం నేటి సమాజానికి కూడా ఉపదేశాన్ని అందిస్తుంది – ధర్మం తెలిసిన వారు మౌనంగా ఉండకూడదు, ధర్మానికి కట్టుబడి ఉండాలి.
