అంతర్జాలంలో అభిమన్యులు రచన: బామాశ్రీ నేడు ఏ వ్యక్తిని చూసినా చేతిలో సెల్ఫోన్ తప్పనిసరిగా కనిపిస్తుంది. అది లేకుండా ఒక్క అడుగు కూడా వేయలేని పరిస్థితి ఏర్పడింది. సాధారణ కాల్స్ నుంచి వీడియో కాల్స్, మెసేజులు, సోషల్ మీడియా యాప్లతో మానవ జీవితం నిరంతరం ముడిపడి పోయింది. సాంకేతికత: ఒక వరప్రసాదం ఒకప్పుడు చిన్న బిల్ చెల్లించాలన్నా గంటల తరబడి క్యూలో నిలబడేవారు. ఇప్పుడు ఫోన్పే, గూగుల్పే వంటి యాప్లతో ఇంట్లో కూర్చునే క్షణాల్లో పనులన్నీ పూర్తవుతున్నాయి.
సాంకేతికత జీవితాన్ని సులభం చేసిందనడంలో సందేహం లేదు. కానీ, అదే సాంకేతికత మన సమయాన్ని, మనసును పూర్తిగా ఆక్రమిస్తే అది ప్రమాదంగా మారుతోంది. ఇటీవలి గణాంకాల ప్రకారం, భారతదేశంలో దాదాపు 70% యువత రోజుకు 3 గంటలకు పైగా 'స్క్రీన్ టైమ్' గడుపుతున్నారని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.
వినోదం పేరుతో కాలహరణం ఒకప్పుడు పనిపాటలేని వారు మాత్రమే ఆన్లైన్ ఆటలకు బానిసలవుతారని భావించేవారు. కానీ నేడు పరిస్థితి మారింది. క్లాష్ ఆఫ్ క్లాన్స్లో గ్రూప్లు, పబ్జీ (PUBG)లో 'చికెన్ డిన్నర్' కోసం అర్ధరాత్రుల వరకు సమయాన్ని వృథా చేస్తున్నారు. పీజీ చదివే విద్యార్థి కూడా కేజీ పిల్లాడిలా ఫోన్కు అతుక్కుపోవడం విచారకరం. మెదడులో క్షణికానందాన్ని ఇచ్చే 'డోపమైన్' అనే రసాయనం విడుదల కావడం వల్ల, తెలియకుండానే వీరు ఈ వ్యసనానికి లోనవుతున్నారు. ఫలితంగా సాధించవలసిన లక్ష్యాలు క్రమంగా మరుగున పడిపోతున్నాయి.
ఆధునిక పద్మవ్యూహం: రీల్స్ మరియు షార్ట్స్ ఇదే సమయంలో యూట్యూబ్ షార్ట్స్, ఇన్స్టాగ్రామ్ రీల్స్ వంటివి మన జీవితాల్లోకి నిశ్శబ్దంగా చొచ్చుకువచ్చాయి. ఒక వీడియో నుంచి మరో వీడియోకి తెలియకుండానే గంటలు గడిచిపోతున్నాయి. "ఇంకోటి చూశాక ఆపేస్తా" అనుకుంటూ మొదలైన ప్రయాణం ఎక్కడ ఆగాలో తెలియని స్థితికి తీసుకెళ్తోంది. ఇక్కడ గెలుపు లేదు, ముగింపు లేదు—కాలం వృథా కావడమే మిగులుతోంది. ఆకలి, నిద్రను విస్మరించి విద్యార్థులు చదువును నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నారు.
ఆడకూడని ఆటల్లో మునిగిపోయి, తమ భవిష్యత్తును చీకటిమయం చేసుకుంటున్నారు. అతి సర్వత్ర వర్జయేత్.. అది మత్తు ఒకప్పుడు పేకాటకు బానిసైన వారిపై సరదాగా ఒక మాట చెప్పుకునేవారు: “తల్లి చనిపోయింది అని చెప్పినా, ఈ ఆటాడేసి కాటికి వస్తాను” అని. నేడు అదే స్థితి ఆన్లైన్ ఆటలు, రీల్స్ విషయంలో కనిపిస్తోంది. తల్లి పిలిచినా, భోజనం సిద్ధమన్నా “ఇంకో వీడియో అయ్యాక” అంటూ జీవితాన్నే వాయిదా వేస్తున్నారు.
"అతి సర్వత్ర వర్జయేత్" అనే ఆర్యోక్తిని మర్చిపోయి, అతిగా అంతర్జాలానికి బానిసలవుతూ మానసిక అనారోగ్యాలను కొనితెచ్చుకుంటున్నారు. వేళకు నిద్రపోకపోవడం, కళ్లపై ఒత్తిడి, ఏకాగ్రత లోపించడం వంటి సమస్యలు మనిషిని లోపలి నుంచి ఖాళీ చేస్తున్నాయి. నియంత్రణే మార్గం ద్వాపర యుగంలో అభిమన్యుడు పద్మవ్యూహంలో ఇరుక్కుపోయాడు. నేటి కలియుగ అభిమన్యులైన యువత సెల్ఫోన్ వ్యూహంలో చిక్కుకున్నారు. దీని నుండి బయటపడాలంటే కొన్ని మార్పులు అవసరం: నో మొబైల్ టైమ్: కుటుంబ సభ్యులంతా కలిసి భోజనం చేసేటప్పుడు ఫోన్లు పక్కన పెట్టాలి. డిజిటల్ డిసిప్లిన్: 'Screen Time Tracker' వంటి యాప్ల ద్వారా మన సమయాన్ని మనమే పర్యవేక్షించుకోవాలి. తల్లిదండ్రుల బాధ్యత: చిన్న పిల్లలకు అలవాటు కాకముందే వారి డిజిటల్ అలవాట్లను గమనించాలి. డిజిటల్ ఫాస్టింగ్: వారంలో ఒకరోజు (ఆదివారం వంటి రోజుల్లో) ఇంటర్నెట్కు దూరంగా ఉండాలి. ముగింపు నిజానికి సెల్ఫోన్ లేదా అంతర్జాలం చెడ్డవి కావు. అవి మన సేవకులుగా ఉండాలి కానీ, మనం వాటికి బానిసలం కాకూడదు.
కరెంటు వైరును అజాగ్రత్తగా ముట్టుకుంటే ప్రాణాలకు ముప్పు, అలాగే సెల్ఫోన్ను అనవసరంగా వాడితే భవిష్యత్తుకు ముప్పు. వినియోగంలో నియంత్రణే నిజమైన స్వేచ్ఛ అని గుర్తించినప్పుడే మన భవిష్యత్తు బంగారు బాటవుతుంది. సాంకేతికతను వాడుకుందాం.. కానీ అది మనల్ని వాడుకోకుండా జాగ్రత్త పడదాం!
