పశుపతినాథ్ ఆలయం .

పశుపతికి అంకితంచేయబడిన ఒక హిందూదేవాలయం మరియు ఇది నేపాల్‌లోని ఖాట్మండులో ఉంది.

ఈఆలయం1979లోప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా వర్గీకరించబడింది . ఈ "విస్తృతమైన హిందూ దేవాలయ ఆవరణ" అనేది "పవిత్రమైన బాగమతి నది ఒడ్డున శతాబ్దాలుగా వెలిసిన దేవాలయాలు, ఆశ్రమాలు, చిత్రాలు మరియు శాసనాల యొక్క విశాలమైన సేకరణ ", ఇది ఒకటి. ఖాట్మండు వ్యాలీకి యునెస్కయొక్కహోదాలోఏడుస్మారకసమూహాలు .

ఈ దేవాలయం ఖండంలోని పాదల్ పెట్ర స్థలాలలో ఒకటి .

ఈప్రధాన ఆలయం నేపాల్ పగోడా నిర్మాణశైలిలోనిర్మించబడింది. రెండు-స్థాయి పైకప్పులు బంగారు కవచంతో రాగితో ఉంటాయి. ఈ ఆలయం ఒక చతురస్రాకార వేదికపై స్థావరం నుండి శిఖరం వరకు 23మీ7సెం. మీఎత్తుతో ఉంటుంది. దీనికి నాలుగు ప్రధాన తలుపులు ఉన్నాయి, అన్నీ వెండి షీట్లతో కప్పబడి ఉంటాయి. ఈ ఆలయంలో బంగారు శిఖరం (గజూర్) ఉంది. లోపల రెండు గర్భగృహాలు ఉన్నాయి : లోపలి గర్భగృహం లేదా గర్భగుడి విగ్రహం ఉంచబడుతుంది మరియు బయటి గర్భగుడి బహిరంగ కారిడార్ లాంటి స్థలం.

సాక్రో గర్భగుడి , లేదా ప్రధాన విగ్రహం, వెండి పాముతో బంధించబడిన వెండి యోని ఆధారంతో కూడిన రాతి ముఖలింగం . ఇది ఒక మీటరు ఎత్తు మరియు నాలుగు దిశలలో ముఖాలను కలిగి ఉంటుంది, ఇవి శివుని యొక్క వివిధ కోణాలను సూచిస్తాయి; సద్యోజాత (బరున్ అని కూడా పిలుస్తారు), వామదేవ (అర్ధనారేశ్వర అని కూడా పిలుస్తారు), తత్పురుష, అఘోర మరియు ఈశాన (ఊహాత్మక). ప్రతి ముఖంలో చిన్న పొడుచుకు వచ్చిన చేతులు కుడిచేతిలో రుద్రాక్షమాల మరియు మరొక చేతిలో కమండలు పట్టుకొని ఉంటాయి . భారతదేశం మరియు నేపాల్‌లోని ఇతర శివలింగాల మాదిరిగా కాకుండా, ఈ లింగం అభిషేక సమయంలో మినహా ఎల్లప్పుడూ దాని బంగారు వస్త్రాన్ని ధరించి ఉంటుంది , కాబట్టి పాలు మరియు గంగా జలం పోయడం ప్రధాన పూజారుల ద్వారా మాత్రమే సాధ్యమవుతుంది.

కేవలం నలుగురు పూజారులు మాత్రమే విగ్రహాన్ని తాకగలరు. పశుపతినాథ్ యొక్క రోజువారీ ఆచారాలను రెండు సమూహాల పూజారులు నిర్వహిస్తారు: భట్ట మరియు రాజభండారి . భట్టా రోజువారీ ఆచారాన్ని నిర్వహిస్తారు మరియు లింగాన్ని తాకగలరు, అయితే భండారీలు పూజా ఆచారాలను నిర్వహించడానికి లేదా దేవతను తాకడానికి అర్హత లేని సహాయకులు మరియు భట్ట కర్ణాటకకు చెందిన ఉన్నత విద్యావంతులైన వేద ద్రావిడ బ్రాహ్మణ పండితులు . ఇతర హిందూ దేవాలయాల వలె కాకుండా, పశుపతినాథ్ యొక్క అర్చకత్వం వారసత్వంగా లేదు. శ్రీ శంకరాచార్య దక్షిణామ్నాయ పీఠ్ శృంగేరి ద్వారా

ఋగ్వేద పఠనంపై విద్యాభ్యాసం చేసిన పండితుల బృందం నుండి పూజారులు ఎంపిక చేయబడతారు , పాశుపత యోగం, శివఆగమంలో దీక్షలు చేశారు మరియు హరిద్వార్ నుండి సామవేద పారాయణం నేర్చుకున్నారు . అర్హత సాధించి, ఆ ప్రమాణాలన్నింటిని నెరవేర్చిన తర్వాత వారు వేదాలు మరియు శివ ఆగమాలపై కఠినమైన పరీక్షలో ఉన్న పశుపతినాథ్ ఆలయానికి చెందిన రాజ్ గురుద్వారా అర్చకత్వం కోసం ఎంపిక చేయబడ్డారు. ఎంపిక చేసిన పూజారిని పూజచేయడానికి ఖాట్మండుకు పంపుతారు.

రాజభండారీలు కోశాధికారి, ఆలయ సంరక్షకులు మరియు ఆలయ సహాయక అర్చకులు. వారు ప్రారంభ భట్లచే పెరిగిన సహాయక పూజారుల వారసులు, కానీ ఖాట్మండు లోయలో స్థిరపడటానికి అనుమతించబడ్డారు మరియు తరువాత రాజ్‌భండారి యొక్క ప్రస్తుత నెవార్ కుల వ్యవస్థలో కలిసిపోయారు - కశ్యప గోత్రానికి చెందిన ఒక ఉన్నత-కుల చఠారియా/ క్షత్రియ వంశం . భట్ పూజారులకు సహాయం చేయడం మరియు లోపలి గర్భగృహ నిర్వహణను నిర్వహించడం వారి ప్రధాన పని . వారికి వేద పరిజ్ఞానం తక్కువ లేదా ఏ మాత్రం ఉండకపోవచ్చు కానీ వారు ఒకే కుటుంబ వంశానికి చెందినవారు మరియు కులం, గోత్రం, వంశ స్వచ్ఛత మరియు విద్యార్హత వంటి కొన్ని ప్రాథమిక ప్రమాణాలకు లోనవుతున్నట్లయితే, వారు ఇప్పటికీ సహాయక పూజారులుగా అర్హులు. వారు మూడు సెట్లలో పని చేస్తారు మరియు ప్రతి పౌర్ణమి రోజు మారతారు. మొత్తం 108 రాజభండారీలు ఉన్నాయి.

ఆలయ ప్రాంగణం కార్డినల్ దిశలలో నాలుగు ప్రవేశ ద్వారాలను కలిగి ఉంది. ఆలయ ప్రాంగణానికి పశ్చిమ ద్వారం ప్రధాన ద్వారం మరియు మిగిలిన మూడు ప్రవేశాలు పండుగల సమయంలో మాత్రమే తెరవబడతాయి. ఆలయ భద్రత ( ఆర్మ్‌డ్ పోలీస్ ఫోర్స్ నేపాల్ ) మరియు పశుపతినాథ్ ఏరియా డెవలప్‌మెంట్ ట్రస్ట్ లోపలి ప్రాంగణంలోకి ఎవరిని అనుమతించాలో ఎంపిక చేస్తారు. దక్షిణాసియా ప్రవాస హిందువులు మరియు నేపాలీ మరియు టిబెటన్ డయాస్పోరా బౌద్ధులు మాత్రమే ఆలయ ప్రాంగణంలోకి అనుమతించబడతారు. ప్రాక్టీస్ చేసే పాశ్చాత్య సంతతికి చెందిన హిందువులు ఆలయ సముదాయంలోకి అనుమతించబడరు మరియు ఇతర హిందూయేతర సందర్శకుల కంటే ఎక్కువ దూరం వెళ్లకూడదు. సిక్కులు మరియు జైనులకు మినహాయింపు ఇవ్వబడింది: వారు భారతీయ సంతతికి చెందిన వారైతే వారు ఆలయ సముదాయంలోకి ప్రవేశించవచ్చు. ప్రక్కనే ఉన్న ప్రధాన ఆలయాన్ని చూడవచ్చు మరియు ఆలయ సముదాయం యొక్క బాహ్య ప్రాంగణంలో ఉన్న చిన్న దేవాలయాలను సందర్శించడానికి $10 (1,000 నేపాలీ రూపాయలు) చెల్లించవచ్చు.

ఆలయ లోపలి ప్రాంగణం భక్తుల కోసం ఉదయం 4 నుండి సాయంత్రం 7 గంటల వరకు తెరిచి ఉంటుంది, అయితే లోపలి పశుపతినాథ్ ఆలయం ఉదయం ఆచారం మరియు దర్శనం కోసం ఉదయం 5 నుండి 12 గంటల వరకు మరియు సాయంత్రం ఆచారం కోసం సాయంత్రం 5 నుండి 7 గంటల వరకు తెరిచి ఉంటుంది. అనేక ఇతర శివాలయాల మాదిరిగా కాకుండా, భక్తులను లోపలి గర్భగృహంలోకి అనుమతించరు, కానీ బయటి గర్భగృహ వెలుపలి ప్రాంగణం నుండి వీక్షించడానికి అనుమతించబడతారు . సీజన్‌ను బట్టి ఆలయ మూసివేత సమయం మారుతుంది: నవంబర్‌లో, ఇది 6.30 గంటలకు మూసివేయబడుతుంది వేసవిలో, ఇది రాత్రి 8 గంటలకు మూసివేయబడుతుంది

లింగం ప్రతిష్టించబడిన అంతర్గత గర్భగుడిలో తూర్పు, పడమర, ఉత్తరం, దక్షిణం అనే నాలుగు ద్వారాలు ఉన్నాయి. ఉదయం 9:30 నుండి మధ్యాహ్నం 1:30 వరకు భక్తులు నాలుగు తలుపుల నుండి పూజలు చేయవచ్చు.

ఉదయం 9 నుండి 11 గంటల వరకు అభిషేక సమయంలో నాలుగు తలుపులు కూడా తెరవబడతాయి , ముఖాన్ని చూసే దిశ ఆధారంగా అభిషేకం జరుగుతుంది.

మహా శివ రాత్రి బాల చతుర్థి పండుగ మరియు తీజ్ పండుగ వంటి అనేక పండుగలు సంవత్సరం పొడవునా ఉన్నాయి. పశుపతినాథ్ ఆలయంలో అత్యంత జరుపుకునే పండుగలలో తీజ్ ఒకటి.

(మరికొన్నివివరాలకు శివరాత్రికి గోతెలుగులో రాబోయే 'లింగోద్బవ' చూడండి)