ఒక తలుపు తెరిస్తే గోడ ఎదురవుతుంది. మరో తలుపు బయటికి కాకుండా ఖాళీలోకి తెరుచుకుంటుంది. ఒక మెట్లదారి పైకప్పు దగ్గరే ముగుస్తుంది. ఇంకొకటి 44 చిన్న మెట్లను ఎక్కించినా కేవలం పది అడుగుల ఎత్తుకే తీసుకెళ్తుంది. కిటికీ తెరిస్తే బయట ప్రపంచం కనిపించదు—మరో గదే కనిపిస్తుంది. ఇది కల్పిత కథలోని మాయా భవనం కాదు. అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా రాష్ట్రం, సాన్‌హోసే నగరంలో నిజంగానే ఉన్న వించెస్టర్ మిస్టరీ హౌస్. ఒక సాధారణ ఫామ్‌హౌస్‌గా ప్రారంభమైన ఈ భవనం, దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాల నిరంతర నిర్మాణం తరువాత ప్రపంచంలోని అత్యంత విచిత్రమైన మాన్షన్లలో ఒకటిగా మారింది.

ఈ అసాధారణ ఇంటి వెనుక ఉన్న మహిళ సారా పార్డీ వించెస్టర్. ప్రసిద్ధ వించెస్టర్ తుపాకుల కంపెనీ వారసురాలైన సారా వ్యక్తిగత జీవితంలో వరుస విషాదాలను ఎదుర్కొన్నారు. ఆమె చిన్న కుమార్తె మరణించింది. కొద్ది కాలానికే 1881లో భర్త విలియం వించెస్టర్ కూడా కన్నుమూశారు. అపారమైన సంపద ఉన్నప్పటికీ, ఆమె జీవితం తీవ్ర దుఃఖంతో నిండిపోయింది.

ఇక్కడి నుంచే ఈ ఇంటి అత్యంత ప్రసిద్ధ రహస్యం మొదలవుతుంది. ప్రచారంలో ఉన్న కథనం ప్రకారం, సారా ఒక మాధ్యమాన్ని సంప్రదించగా, వించెస్టర్ తుపాకుల వల్ల మరణించిన వారి ఆత్మలు తనను వెంటాడుతున్నాయని, వాటి నుంచి తప్పించుకోవాలంటే ఒక ఇంటిని నిరంతరం నిర్మిస్తూనే ఉండాలని సూచించారట. ఆ ఇల్లు నిర్మాణం ఎప్పటికీ ఆగకూడదని, నిర్మాణం ఆగిన రోజే తనకు ప్రమాదం సంభవిస్తుందని ఆమె నమ్మినట్లు కథలు చెబుతాయి.

ఈ కథకు సంపూర్ణ చారిత్రక నిర్ధారణ లేకపోయినా, ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టం—సారా నిజంగానే ఈ ఇంటి నిర్మాణాన్ని దశాబ్దాల పాటు కొనసాగించారు. 1886లో ప్రారంభమైన నిర్మాణం ఆమె 1922లో మరణించే వరకు కొనసాగింది. అంటే దాదాపు 36 సంవత్సరాల పాటు ఈ ఇల్లు మారుతూనే ఉంది. మొదట కేవలం ఎనిమిది గదుల ఫామ్‌హౌస్‌గా ఉన్న భవనం క్రమంగా విస్తరించి ఒక భారీ నిర్మాణ పజిల్‌గా మారింది.

అధికారిక వివరాల ప్రకారం ఈ మాన్షన్‌లో సుమారు 160 గదులు, 2,000 తలుపులు, 10,000 కిటికీలు, 52 స్కైలైట్లు, 47 మెట్లు, 47 ఫైర్‌ప్లేస్‌లు, 17 చిమ్నీలు, 13 బాత్‌రూమ్‌లు, 6 వంటగదులు, 3 ఎలివేటర్లు, 2 బేస్‌మెంట్లు ఉన్నాయి. అయితే సంఖ్యల కంటే వాటి అమరికే ఈ ఇంటిని ప్రత్యేకంగా నిలబెడుతుంది.

ఒకప్పుడు బయటికి తెరిచిన కిటికీ, తరువాత కొత్త గది నిర్మించడంతో మరో గదిలోకి చూస్తున్న కిటికీగా మారింది. పాత నిర్మాణం మీద కొత్త నిర్మాణం చేరడంతో కొన్ని మెట్లు ఉపయోగం లేకుండా పోయాయి. కొన్ని తలుపులు గోడలకే తెరుచుకుంటాయి. ఈ విచిత్రతను చూసిన ప్రతి ఒక్కరికీ ఒకే ప్రశ్న—ఇది ఉద్దేశపూర్వకంగా నిర్మించబడిందా?

భూతాల కథలు ఒక సమాధానం ఇస్తాయి. వాస్తవిక నిర్మాణ చరిత్ర మరో సమాధానం చెబుతుంది.

36 సంవత్సరాల పాటు నిరంతరం నిర్మాణాలు మారుతూ ఉండటం వల్ల పాత గదులు, కొత్త గోడలు, కొత్త అంతస్తులు పరస్పరం కలిసిపోయి ఇలాంటి విచిత్ర నిర్మాణాలు ఏర్పడటం సహజమే. అంతేకాదు, సారా వించెస్టర్‌కు ఆరోగ్య సమస్యలు, ముఖ్యంగా ఆర్థరైటిస్‌ ఉన్నట్లు ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. అందుకే కొన్ని మెట్లు సాధారణ మెట్లకంటే చాలా తక్కువ ఎత్తుతో నిర్మించబడ్డాయి. ఒక మెట్లదారిలో 44 చిన్న మెట్లు ఉన్నప్పటికీ అది కేవలం పది అడుగుల ఎత్తుకే తీసుకెళ్తుంది. ఇది భూతాల నుంచి తప్పించుకునే ప్రయత్నం కంటే, ఆమె శారీరక పరిస్థితికి అనుగుణంగా చేసిన నిర్మాణం కావచ్చనే వివరణ మరింత సహజంగా కనిపిస్తుంది.

ఈ ఇంటిలో మరో ఆసక్తికరమైన అంశం 13 అనే సంఖ్య. 13 మెట్లున్న మార్గాలు, 13 కిటికీలు, 13 ప్యానెళ్ల అలంకరణలు, 13 బాత్‌రూమ్‌లు వంటి అంశాలను ప్రస్తావిస్తారు. సారా ఈ సంఖ్యను ప్రత్యేకంగా ఇష్టపడేదని ప్రచారం ఉన్నప్పటికీ, దానికి ఖచ్చితమైన సమకాలీన ఆధారాలు పరిమితంగా ఉన్నాయి.

ఇంతకీ ఇది నిజంగా “హాంటెడ్ హౌస్‌”నా?

ఆత్మలు, రహస్య శబ్దాలు, కనిపించని ఉనికులు, విచిత్రమైన అనుభూతుల గురించి ఎన్నో కథలు ఉన్నాయి. కానీ భవనంలో భూతాలు ఉన్నాయని నిరూపించే శాస్త్రీయ ఆధారం లేదు. అసమాన నిర్మాణం, ఇరుకైన మార్గాలు, చీకటి గదులు, పాత కలప, ప్రతిధ్వనించే శబ్దాలు, ముందుగానే మనసులో నాటుకున్న భూతకథలు—ఇవన్నీ కలిసినప్పుడు సాధారణ అనుభవం కూడా భయానకంగా అనిపించవచ్చు.

అందుకే వించెస్టర్ మిస్టరీ హౌస్‌ను కేవలం భూతాల ఇల్లుగా చూడటం దాని అసలు కథను చిన్నదిగా చేయడమే. ఇది ఒక మహిళ దుఃఖం, భయం, విశ్వాసం, సంపద, సృజనాత్మకత కలిసి సృష్టించిన అసాధారణ నిర్మాణం. అది రాజభవనం కాదు; శాస్త్రీయంగా రూపొందించిన వాస్తుశిల్ప అద్భుతం కూడా కాదు. అది ఒక మనిషి మనసులోని కలతలు ఇటుకలు, కలప, గాజు, గోడల రూపంలో బయటకు వచ్చినట్టుగా కనిపించే జీవంతమైన పజిల్‌.

బహుశా ఈ ఇంటి అసలు భయం దాని గోడల మధ్య తిరిగే ఆత్మల్లో లేదు. ఒక మనిషి తన దుఃఖం నుంచి తప్పించుకోవడానికి నిర్మించిన ఇల్లు, చివరికి ఆ దుఃఖానికే శాశ్వత స్మారకంగా మారడంలో ఉంది. అందుకే వించెస్టర్ మిస్టరీ హౌస్‌ ఈ రోజుకీ ఒక ప్రశ్నలా నిలిచింది—సారా వించెస్టర్ నిజంగా ఆత్మల నుంచి తప్పించుకోవడానికి ఇల్లు నిర్మించిందా, లేక తనలోని భయాన్ని నిర్మాణంగా మార్చుకుంటూ వెళ్లిందా? ఆ సమాధానం బహుశా ఆ ఇంటి గోడల మధ్యే ఎక్కడో దాగి ఉంది.