ఉచిత సలహాలు — తిరిగిరాని అప్పులు!
మన దేశంలో ఉచిత పథకాలకు కొదవలేదు. ఎన్నికలు వస్తే ఉచిత బియ్యం, ఉచిత విద్యుత్, ఉచిత హామీలు, ఉచిత వాగ్దానాలు—“ఉచితం” అనే పదం మన రాజకీయ నిఘంటువులోనే కాదు, మన దైనందిన జీవితంలోనూ బాగా పాతుకుపోయింది. అయితే ప్రభుత్వాలు ఇచ్చే ఉచితాల కంటే, మన సమాజంలో ఎప్పుడూ, ఎక్కడైనా, ఎవరైనా ఇచ్చే మరో మహా ఉచితం ఉంది—ఉచిత సలహా!
ఉచిత సలహాకు దరఖాస్తు అవసరం లేదు. అర్హత అవసరం లేదు. అనుభవ ధ్రువపత్రం అవసరం లేదు. మీరు అడగాల్సిన పని కూడా లేదు. మీరు మీ సమస్యను చెప్పడం మొదలుపెడితే చాలు—ఎదుటివారి నోరు ఆటోమేటిక్గా తెరుచుకుంటుంది. మీరు సమస్యను పూర్తిగా చెప్పకముందే పరిష్కారం సిద్ధమవుతుంది. మీ కథలో మొదటి పేజీ మాత్రమే చదివి, చివరి పేజీలో ఏమి జరగాలో నిర్ణయించే ప్రతిభ కొందరిది!
వినడానికి రెండు చెవులు ఇచ్చాడు దేవుడు. సలహా ఇవ్వడానికి ఒక్క నోరు ఇచ్చాడు. కానీ కొందరు మాత్రం ఆ రెండు చెవులతో వినడం కంటే, ఒక్క నోటితో ఉచిత సలహాలు ఇవ్వడంలో ప్రపంచ రికార్డు కొట్టేస్తున్నారు!
ఎవరైనా తమ బాధను చెప్పడానికి మన దగ్గరకు వస్తే, మనం వాళ్ల మాట పూర్తిగా వినం. వాళ్లు చెప్పే సమస్యలో మనకు తెలిసిన ఒక్క పదం దొరికితే చాలు. వెంటనే మన జీవిత అనుభవాల ఫైలు తెరుచుకుంటుంది.
“ఇలాగే జరిగింది నాకు కూడా!”
అని మొదలుపెట్టి, చివరికి ఎదుటివారి సమస్యను పక్కన పెట్టి మన జీవిత చరిత్రను వినిపిస్తాం. వాళ్లు తమ సమస్య చెప్పడానికి వచ్చారా, లేక మన అనుభవాల సెమినార్ వినడానికి వచ్చారా అన్నది చివరికి వాళ్లకే అర్థం కాదు!
ఒకసారి రమేష్ తన స్నేహితుడితో, “నాకు ఉద్యోగంలో కొంచెం ఇబ్బంది వస్తోంది” అన్నాడు. అతను ఇంకా అసలు విషయం చెప్పకముందే స్నేహితుడు,
“ఉద్యోగం మార్చేయ్!” అన్నాడు.
రమేష్ ఆశ్చర్యపోయి, “కానీ అసలు విషయం ఏమిటంటే…” అని చెప్పబోతుంటే,
“ఏదైనా సరే! ఉద్యోగం మార్చేయ్. నేను కూడా ఒకసారి ఉద్యోగం మార్చాను. అప్పటి నుంచి ప్రశాంతంగా ఉన్నాను” అన్నాడు.
రమేష్ ఆసక్తిగా, “అంటే నీ సమస్య పరిష్కారమైందా?” అని అడిగాడు.
స్నేహితుడు నిట్టూర్చి, “అదేం లేదు. కొత్త కంపెనీలో కొత్త సమస్యలు మొదలయ్యాయి!” అన్నాడు.
“మరి ఉద్యోగం మార్చమని నాకు ఎందుకు చెబుతున్నావు?” అని రమేష్ అడిగాడు.
అతను కాసేపు ఆలోచించి,
“అది నాకు తెలియదు. కానీ ఉద్యోగం మార్చేస్తే ఏదో ఒకటి మారుతుంది కదా!”
అన్నాడు.
ఇదే ఉచిత సలహా పరిశోధన ఫలితం!
సమస్య పరిష్కారం అవుతుందో లేదో తెలియదు. కానీ సలహా మాత్రం ఖచ్చితంగా ఉంటుంది.
గుండెబరువు దించుకోవడానికి వెళ్తే… కంగారు పెరుగుతుంది!
కొందరు తమ గుండెబరువు దించుకోవడానికి ఎదుటివారికి తమ సమస్యలు చెప్పుకుంటారు. మనసులో ఉన్న మాట బయటకు చెప్పుకుంటే కాస్త తేలికపడుతుందని అనుకుంటారు.
కానీ వినేవారు మాత్రం సమస్య ఏమిటో పూర్తిగా తెలుసుకోకుండానే మధ్యలో తలదూర్చి తమ ఉచిత సలహాల సంచి విప్పేస్తారు.
“నువ్వే తప్పు చేశావు.”
“ముందే నా మాట విని ఉంటే ఇలా జరిగేది కాదు.”
“నేను నీ స్థానంలో ఉంటే అసలు ఇలా చేసేవాడిని కాదు.”
అంటూ సలహాల మీద సలహాలు కురిపిస్తారు.
ఫలితంగా గుండెబరువు దించుకోవడానికి వచ్చినవారికి బరువు తగ్గకపోగా, మరికాస్త కంగారు పెడతారు!
చివరికి గుండెబరువు దించుకోవడానికి వచ్చిన మనిషి, ఉచిత సలహాలతో మరింత కంగారుపడి ఇంటికి వెళ్తాడు!
ఇక్కడ అసలు సమస్య ఏమిటంటే—ఎదుటివాడు మన దగ్గరకు సలహా కోసం వచ్చాడా, లేక తన బాధను చెప్పుకోవడానికి వచ్చాడా అన్నది మనం ముందుగా తెలుసుకోవడం లేదు.
కొన్నిసార్లు మనిషికి పరిష్కారం అవసరం ఉండదు. తన మాటను పూర్తిగా వినే ఒక మనిషి చాలు.
కానీ మన ఉచిత సలహాదాసులకు మాత్రం ఎదుటివారి బాధ కంటే, తమ సలహా చెప్పాలనే ఆత్రుతే ఎక్కువ!
సలహా ఇచ్చేవాడికి బాధ్యత లేదు!
మనలో చాలామంది సలహా ఇవ్వడాన్ని ఒక సామాజిక సేవగా భావిస్తారు. రక్తదానం చేస్తే రక్తం తగ్గుతుంది. డబ్బు దానం చేస్తే డబ్బు తగ్గుతుంది. కానీ సలహా దానం చేస్తే ఏమీ తగ్గదు. అందుకే సలహాదాతలు అంత ఉత్సాహంగా ఉంటారు!
పైగా మనం వాళ్ల సలహా పాటించి విజయం సాధిస్తే,
“నా మాట విన్నావు కాబట్టి!”
అని క్రెడిట్ తీసుకుంటారు. విఫలమైతే మాత్రం వెంటనే చేతులు పైకెత్తి,
“నేను అలా చేయమన్నానా?”
అంటారు.
ఒక యువకుడు తన మిత్రుడి మాట నమ్మి ఒక కంపెనీ షేరులో పెట్టుబడి పెట్టాడు. మిత్రుడు ఎంతో నమ్మకంగా,
“ఈ కంపెనీ భవిష్యత్తు అద్భుతంగా ఉంటుంది. ఇప్పుడే పెట్టుబడి పెట్టు” అన్నాడు.
యువకుడు పెట్టుబడి పెట్టాడు. కొంతకాలానికి షేర్ ధర బాగా పడిపోయింది.
నష్టపోయిన యువకుడు మిత్రుడిని కలిసి,
“నీ మాట విని పెట్టుబడి పెట్టాను. ఇప్పుడు నష్టం వచ్చింది” అన్నాడు.
మిత్రుడు ఏమాత్రం తడబడకుండా,
“నేను పెట్టుబడి పెట్టమని ఎప్పుడన్నాను? కంపెనీ బాగుందని మాత్రమే చెప్పాను. నేను చెప్పాను అనుకో… నీ బుర్ర ఏమైంది?”
అన్నాడు.
ఇదిగో అసలు ట్విస్ట్!
సలహా ఇచ్చినవాడికి బాధ్యత లేదు.
సలహా విన్నవాడికి బుద్ధి ఉండాలి!
ఇంత అద్భుతమైన బాధ్యత బదిలీ పద్ధతి ఇంకెక్కడ ఉంటుంది?
ఉచిత సలహాల డాక్టర్
మన సమాజంలో డాక్టర్లు ఆసుపత్రుల్లో మాత్రమే ఉండరు. కొందరు ఉచిత సలహాల డాక్టర్లు ఎక్కడ చూసినా కనిపిస్తారు.
ఒకసారి ఒక వ్యక్తి తీవ్రమైన అనారోగ్యంతో ఆసుపత్రిలో చేరాడు. పరిస్థితి విషమంగా ఉండటంతో వైద్యులు వెంటిలేటర్పై ఉంచారు. కుటుంబ సభ్యులు ఆందోళనగా బయట కూర్చున్నారు.
అప్పుడే ఓ బంధువు వచ్చి పరిస్థితి తెలుసుకుని, వెంటనే తన వైద్య పరిజ్ఞానాన్ని బయటకు తీశాడు.
“మా ఊరిలో ఒకాయనకు కూడా ఇలాగే వచ్చింది. నేను చెప్పిన చిట్కా పాటించాడు. మూడు రోజుల్లో లేచి తిరిగాడు. మీరు కూడా నేను చెప్పింది చేయండి” అంటూ సలహా ఇవ్వడం మొదలుపెట్టాడు.
పక్కనే ఉన్న వ్యక్తి నెమ్మదిగా,
“డాక్టర్లు చికిత్స చేస్తున్నారు. ఆయన ఇంకా వెంటిలేటర్పైనే ఉన్నారు” అన్నాడు.
అతను వెంటనే,
“అదేంటి! చనిపోలేదు కదా? బతికే ఉన్నాడు కదా? అయితే నా సలహా ఎందుకు వినరు?”
అన్నాడు.
పక్కనున్న నర్స్ ఆశ్చర్యంగా,
“మీరు డాక్టరా?” అని అడిగింది.
“కాదు.”
“మరి వైద్య పరిజ్ఞానం ఉందా?”
“అదీ లేదు.”
“అయితే ఇంత ధైర్యంగా ఎలా చెబుతున్నారు?”
అతను చిరునవ్వుతో,
“అది నాకు తెలియదు. కానీ ఉచిత సలహా ఇవ్వడానికి అర్హతలు ఏమైనా కావాలా?”
అన్నాడు.
ఇదే మన ఉచిత సలహాల వైద్యం!
నిజమైన వైద్యుడు ముందుగా రోగిని పరీక్షిస్తాడు. అవసరమైన పరీక్షలు చేయిస్తాడు. రిపోర్టులు పరిశీలిస్తాడు. పరిస్థితిని అంచనా వేసి, ఆ తర్వాతే చికిత్స నిర్ణయిస్తాడు.
మన ఉచిత సలహాల డాక్టర్ మాత్రం రోగిని చూడకముందే రోగనిర్ధారణ చేసేస్తాడు. రిపోర్టులు చూడకుండానే మందులు సూచిస్తాడు. వైద్యశాస్త్రం తెలియకపోయినా, సలహా మాత్రం శాస్త్రవేత్త స్థాయిలో ఇస్తాడు!
రోగి కోలుకుంటే—
“నా సలహా వినడం వల్లే!”
పరిస్థితి విషమిస్తే—
“నేను సలహా మాత్రమే ఇచ్చాను!”
అంటే రోగి బతికితే ఘనత సలహాదారుడిది; ఏదైనా తేడా వస్తే బాధ్యత డాక్టర్లది!
ఈ జగమంతా సలహా మయం
అసలు ఆలోచిస్తే ఈ జగమంతా సలహా మయం.
ప్రభుత్వంలో సలహాదారులు ఉంటారు. మంత్రులకు సలహాదారులు, అధికారులకు సలహాదారులు, సంస్థలకు సలహాదారులు. ఇంట్లో పెద్దలు సలహాలు ఇస్తారు. స్నేహితులు సలహాలు ఇస్తారు. సోషల్ మీడియా సలహాలు ఇస్తుంది. యూట్యూబ్ సలహాలు ఇస్తుంది.
కానీ ఇప్పుడు ఒక కొత్త వర్గం కూడా తయారైంది—
సలహాదారులు కాదు… ఉచిత సలహాదాసులు!
సలహా ఇవ్వడం వాళ్ల వృత్తి కాదు. అయినా ఎక్కడ అవకాశం దొరికినా సలహా ఇస్తారు. సలహా అడిగారా లేదా అన్నది వాళ్లకు సంబంధం లేదు. విషయం తెలుసా లేదా అన్నది ఇంకా ముఖ్యం కాదు. ఉచితంగా సలహా ఇవ్వగలిగితే చాలు!
సలహాదారులు లేని చోటు లేదు,
సలహా ఇవ్వని నోరు లేదు;
తన బుర్రను పక్కన పెట్టి
పరుల మాట నమ్మితే—
సలహాదారు కాదు,
ఉచిత సలహాదాసుడే!
పెళ్లి నుంచి రియల్ ఎస్టేట్ వరకు
పెళ్లి సంబంధం చూస్తున్నారా?
“ఈ సంబంధం చేసుకోండి. ఇలాంటి సంబంధం మళ్లీ రాదు.”
అబ్బాయి గురించి అడిగితే—
“మా వాళ్లకు బాగా తెలుసు.”
పెళ్లి అయిపోయిన తర్వాత ఏదైనా సమస్య వస్తే అదే వ్యక్తి,
“నువ్వు చూసుకుని చేసుకోవాల్సింది!”
అంటాడు.
పెళ్లికి ముందు సలహా వాళ్లది; పెళ్లి తర్వాత బాధ్యత మనది!
రియల్ ఎస్టేట్లోనూ ఇదే కథ.
“ఇప్పుడు కొనండి. రేపటికి రేట్లు పెరిగిపోతాయి.”
“ఈ ఏరియా భవిష్యత్తులో హైదరాబాద్ సెంటర్ అవుతుంది.”
“ఇక్కడ మెట్రో వస్తుంది.”
“ఇక్కడ ఐటీ కంపెనీలు వస్తాయి.”
“ఇక్కడ విమానాశ్రయం వస్తుంది.”
అంటూ భవిష్యత్తును చేతిలో పెట్టుకుని చూపిస్తారు.
మనం నమ్మి డబ్బు పెట్టేస్తాం.
తర్వాత మెట్రో రాదు. విమానాశ్రయం రాదు. ఐటీ కంపెనీలు రావు.
కానీ—
మెట్రో రాకపోవచ్చు, విమానాశ్రయం రాకపోవచ్చు, ఐటీ కంపెనీలు రాకపోవచ్చు; కానీ మన డబ్బు మాత్రం ఖచ్చితంగా వాళ్ల చేతుల్లోకి చేరుతుంది!
అదే ఈ సలహా వ్యవస్థలో ఉన్న ఏకైక ఖచ్చితమైన ఫలితం!
సోషల్ మీడియా—సలహాల విశ్వవిద్యాలయం
సోషల్ మీడియాలోకి వెళ్తే సలహాల మహాసముద్రం.
“రోజుకు రెండు గంటలు పనిచేసి నెలకు లక్షలు సంపాదించండి.”
“ఈ చిన్న వ్యాపారం మొదలుపెట్టి కోటీశ్వరులు అవ్వండి.”
“ఈ ఐదు అలవాట్లు మార్చుకుంటే మీ జీవితం పూర్తిగా మారిపోతుంది.”
“ఉదయం ఐదు గంటలకు లేవండి—విజయం మీ సొంతం!”
మనం మరుసటి రోజు ఐదు గంటలకు అలారం పెడతాం.
అలారం మోగుతుంది.
మనమది ఆపేస్తాం.
ఆరు గంటలకు లేచి మరో వీడియో చూస్తాం—
“విజయవంతులు అలారం పెట్టుకుని లేవరు. వాళ్లకు లక్ష్యం ఉండటంతో వాళ్లే మేల్కొంటారు!”
అప్పుడు మనకు అనిపిస్తుంది—
“ఇంతకీ సలహా కూడా మనమీదే నింద వేస్తుందా?”
సలహా తీసుకోవడం తప్పు కాదు
ఇతరుల సలహా తీసుకోవడం తప్పు కాదు. అనుభవం ఉన్నవారి మాట వినాలి. నిపుణులను సంప్రదించాలి. పెద్దల అనుభవాన్ని గౌరవించాలి.
కానీ సమస్య సలహాలో లేదు.
సలహాను ఆలోచించకుండా ఆచరించడంలో ఉంది.
ఒకరి అనుభవం మనకు మార్గదర్శకం కావచ్చు; కానీ అది మన జీవితానికి మ్యాప్ కాదు.
మన పరిస్థితులు మనకే తెలుసు. మన బాధ్యతలు మనకే తెలుసు. మన బలం, మన బలహీనతలు, మన లక్ష్యాలు మనకే తెలుసు.
అందుకే ఇతరుల మాట వినేటప్పుడు మన బుర్రను ఇంట్లో పెట్టి రావద్దు!
వాళ్లు చెప్పింది వినండి. ప్రశ్నించండి. పరిశీలించండి. మన పరిస్థితికి సరిపోతుందా అని ఆలోచించండి. లాభనష్టాలను చూడండి. తర్వాతే నిర్ణయం తీసుకోండి.
మన బుర్రకు కూడా పని ఇవ్వాలి
ఇతరుల మీద పూర్తిగా ఆధారపడటం అంటే మన బుద్ధిని నెమ్మదిగా అద్దెకు ఇచ్చినట్టే.
మొదట—
“ఏ ఫోన్ కొనాలి?”
“ఏ బట్ట వేసుకోవాలి?”
“ఏ రెస్టారెంట్కు వెళ్లాలి?”
తర్వాత—
“ఏ ఉద్యోగం తీసుకోవాలి?”
“ఎక్కడ పెట్టుబడి పెట్టాలి?”
“ఎవరిని పెళ్లి చేసుకోవాలి?”
చివరికి—
“జీవితంలో ఏం చేయాలి?”
అని కూడా అడిగే పరిస్థితి వస్తుంది.
అప్పుడు మనం మనల్ని మనమే అడగాలి—
“నా బుర్ర దేనికి?”
మన గౌరవం మన నిర్ణయాల్లో ఉంటుంది. మన తెలివి మన ఆలోచనల్లో ఉంటుంది. మన వ్యక్తిత్వం మన నిర్ణయాలకు మనమే బాధ్యత వహించడంలో ఉంటుంది.
విని నిర్ణయించడం తెలివి.
విని ఆలోచించకుండా చేయడం బానిసత్వం.
చివరికి జీవితం ఎవరిది?
ఎవరైనా సలహా ఇవ్వవచ్చు. కానీ ఆ సలహా ఫలితాన్ని అనుభవించేది మనమే.
వాళ్లు తప్పు సలహా ఇచ్చి వెళ్లిపోతారు. మనం మాత్రం దాని ఫలితాలతో కూర్చోవాలి.
అందుకే—
సలహా వాళ్లది కావచ్చు.
ఆలోచన మనదై ఉండాలి.
నిర్ణయం మనదై ఉండాలి.
బాధ్యత కూడా మనదే కావాలి.
ఎవరైనా తమ బాధను మనతో పంచుకుంటే, వెంటనే సలహా యంత్రంగా మారకూడదు.
ముందు వినాలి.
కొన్నిసార్లు ఎదుటివారికి మన సలహా అవసరం ఉండదు. తమ మాటను పూర్తిగా వినే ఒక మనిషి మాత్రమే అవసరం ఉంటుంది.
వాళ్లు “ఏం చేయాలి?” అని అడిగితే సలహా ఇవ్వండి. అడగకపోతే కాసేపు మౌనంగా ఉండండి.
అది కూడా ఒక గొప్ప సామాజిక సేవే!
ఎందుకంటే మనిషికి రెండు చెవులు, ఒక్క నోరు ఎందుకు ఇచ్చారో అప్పుడప్పుడు గుర్తు చేసుకోవాలి.
ఎక్కువగా వినాలి.
తక్కువగా మాట్లాడాలి.
ఆలోచించి మాట్లాడాలి.
ఆచరించే ముందు ఆలోచించాలి.
ఉచిత సలహాలు జీవితాంతం దొరుకుతాయి. కానీ స్వతంత్రంగా ఆలోచించే బుద్ధి మనమే పెంచుకోవాలి.
ఎందుకంటే ఈ ప్రపంచంలో సలహాదారులు చాలామంది ఉండొచ్చు; కానీ ఉచిత సలహాదాసులుగా మారిపోవడం మాత్రం మన చేతుల్లోనే ఉంటుంది.
లేకపోతే పరిస్థితి చివరికి ఇలా ఉంటుంది—
సలహా వాళ్లది.
నిర్ణయం వాళ్లది.
తప్పు మనది.
నష్టం మనది!
అప్పుడు సలహా ఇచ్చినవాడు పక్కకు తప్పుకుని,
“నేను అలా చేయమన్నానా?”
అంటాడు.
మనం మన బుర్రను వెతుక్కుంటూ,
“అయ్యో… అప్పుడే ఆలోచించి ఉంటే బాగుండేది!”
అంటాం.
అందుకే జీవితానికి ఒక చిన్న నియమం పెట్టుకుందాం—
**ముందు వినండి.
తర్వాత ఆలోచించండి.
తర్వాత పరిశీలించండి.
ఆ తర్వాతే నిర్ణయించండి.**
ఉచిత సలహా తీసుకోవచ్చు. కానీ మన బుద్ధిని మాత్రం ఉచితంగా ఎవరికీ అప్పగించకండి.
ఎందుకంటే ఉచిత సలహా తిరిగిరాని అప్పులాంటిది. తీసుకున్నప్పుడు ఎంతో తేలికగా అనిపిస్తుంది; తప్పుగా ఆచరిస్తే తీర్చాల్సింది మాత్రం మనమే!
లేకపోతే సలహాదారుల మధ్య తిరుగుతూ, చివరికి మనమే ఉచిత సలహాదాసులుగా మిగిలిపోతాం.
సలహా దాసులు ఒకటి గమనించాలి--
“తన కంట్లో దూళి కనిపించదు… ఎదుటివాడి కంట్లో నలుసు కనిపిస్తుంది!”
ఇదే ఉచిత సలహాదాసుల అసలు సత్యం!
చేతులు కాలాక ఆకులు పట్టుకున్నట్టు,
ఇతరుల సలహా విని తిప్పలు తెచ్చుకున్న తర్వాత,
“అప్పుడే నా బుర్రతో ఆలోచించి ఉంటే బాగుండేది!”
అని అనుకోవడం ఎందుకు?
అందుకే ఎవరు చెప్పినా వినండి… కానీ కళ్లు మూసుకుని అనుసరించకండి.
సలహాను చెవితో తీసుకుని, బుద్ధితో వడపోసుకుని, ఆ తర్వాతే ఆచరించండి.
లేకపోతే చివరికి సలహా ఇచ్చినవాడు తన దారిన తాను వెళ్లిపోతాడు…
తిప్పలు మాత్రం మన ఇంటి తలుపు తడతాయి!
అప్పుడు మన నోట మిగిలేది ఒక్కటే మాట—
“గోవిందా… గోవిందా!”
