ఒకప్పుడు చదువు అంటే గంటల తరబడి పుస్తకాల ముందు కూర్చోవడమే. ఎంత ఎక్కువ సమయం చదివితే అంత ఎక్కువ నేర్చుకున్నామనే భావన ఉండేది. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి మారింది. స్మార్ట్ఫోన్లు, సోషల్ మీడియా, రీల్స్, షార్ట్ వీడియోల వల్ల సమాచారాన్ని తెలుసుకునే విధానం పూర్తిగా మారిపోయింది. ఇది చదువుకు అడ్డంకి అని కొందరు భావిస్తే, మరికొందరు ఇది అభ్యాసంలో వచ్చిన సహజమైన మార్పు అంటున్నారు. ఈ మార్పు మధ్య ప్రాధాన్యం పొందుతున్న విధానం మైక్రోలెర్నింగ్. అంటే ఒకేసారి ఎక్కువ విషయాలు చదవకుండా, ఒక చిన్న అంశంపై కొద్దిసేపు పూర్తిగా దృష్టి పెట్టి నేర్చుకోవడం.
పరిశోధనలు చెబుతున్నది కూడా ఇదే. ఒకేసారి ఎక్కువ సమాచారాన్ని నేర్చుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తే మెదడుపై భారం పెరుగుతుంది. కానీ చిన్న చిన్న భాగాలుగా నేర్చుకుంటే విషయాలు సులభంగా అర్థమవుతాయి, ఎక్కువకాలం గుర్తుంటాయి. కొంత వ్యవధి తర్వాత మళ్లీ చదవడం (స్పేస్డ్ రిపిటిషన్), పుస్తకం చూడకుండా నేర్చుకున్న విషయాన్ని గుర్తు చేసుకోవడం (రిట్రీవల్ ప్రాక్టీస్) వంటి పద్ధతులు జ్ఞాపకశక్తిని పెంచుతాయి. అలాగే చదువు మధ్యలో చిన్న విరామాలు తీసుకోవడం కూడా ఉపయోగకరమే.
అయితే రీల్స్ చూడడమే మైక్రోలెర్నింగ్ కాదు. ఏదైనా వీడియో చూడడం వల్ల మాత్రమే అభ్యాసం జరగదు. చదివిన విషయాన్ని ఆలోచించడం, తన మాటల్లో చెప్పడం, ప్రశ్నలు వేసుకోవడం, చిన్న సమస్యలు పరిష్కరించడం వంటి ప్రయత్నాలు చేసినప్పుడే నిజంగా నేర్చుకున్నట్టవుతుంది. అలాగే మైక్రోలెర్నింగ్ మంచి పద్ధతే అయినా, లోతుగా అర్థం చేసుకోవాల్సిన విషయాలకు ఎక్కువ సమయం కేటాయించడం కూడా అవసరం. కాబట్టి చిన్న చిన్న అభ్యాసం, లోతైన అధ్యయనం రెండూ కలిసి సాగాలి.
ఇప్పుడు కృత్రిమ మేధస్సు (AI) కూడా అభ్యాసంలో భాగమవుతోంది. AI ఆధారిత యాప్లు, వేదికలు విద్యార్థి బలహీనతలను గుర్తించి, అవసరమైన విషయాలను మళ్లీ గుర్తు చేస్తాయి. సందేహాలకు వెంటనే సమాధానాలు ఇస్తాయి. ప్రతి విద్యార్థికి తగిన విధంగా అభ్యాసాన్ని రూపొందిస్తాయి. అయితే AI ఒక సహాయక సాధనం మాత్రమే. ఆలోచించడం, అర్థం చేసుకోవడం, సరైన నిర్ణయం తీసుకోవడం మాత్రం మన బాధ్యతే.
డిజిటల్ ప్రపంచం ఎన్నో అవకాశాలు ఇచ్చినా, కొన్ని జాగ్రత్తలు కూడా అవసరం. తరచూ వచ్చే నోటిఫికేషన్లు, నిరంతరం ఫోన్ చూడడం, అంతులేని స్క్రోలింగ్ వల్ల ఏకాగ్రత తగ్గుతుంది. అందుకే చదివే సమయంలో ఫోన్ను పక్కన పెట్టడం, ఒకేసారి ఒక పనిపైనే దృష్టి పెట్టడం, మధ్య మధ్యలో చిన్న విరామాలు తీసుకోవడం మంచిది. సాంకేతికత మనకు ఉపయోగపడాలి; మన సమయాన్ని అది నియంత్రించకూడదు.
నేడు విద్య అనేది పాఠశాల లేదా కళాశాలతో ముగిసిపోయే విషయం కాదు. జీవితాంతం కొత్త విషయాలు నేర్చుకుంటూ ఉండాల్సిన కాలం ఇది. మైక్రోలెర్నింగ్ అందుకు మంచి మార్గం. రోజులో లభించే కొద్దిపాటి సమయాన్ని కూడా సద్వినియోగం చేసుకుంటే, చిన్న చిన్న ప్రయత్నాలే పెద్ద జ్ఞానంగా మారతాయి. ఎక్కువసేపు చదవడం కంటే, ఏకాగ్రతతో చదవడం ముఖ్యం. ఎక్కువ సమాచారం తెలుసుకోవడం కంటే, దాన్ని సరిగ్గా అర్థం చేసుకోవడమే నిజమైన అభ్యాసం.

