“అమ్మా... నేను కూడా ఒకరోజు పరుగెత్తగలనా?”
ఆరేళ్ల నిఖిల్ అడిగిన ప్రశ్నకు సుజాత వెంటనే సమాధానం చెప్పలేకపోయింది. పుట్టుకతోనే అతని కాళ్లలో బలహీనత. చక్రాల కుర్చీ అతని జీవితంలో భాగమైంది. ఆసుపత్రి బయట వైద్యుడు చెప్పిన మాటలు ఆమెకు గుర్తున్నాయి.
“నిఖిల్ సాధారణంగా నడవడం కష్టమే. కానీ సరైన విద్య, శిక్షణ, సహాయక పరికరాలు, ప్రోత్సాహం ఉంటే అతను చాలా సాధించగలడు.”
ఆ రోజు సుజాత కన్నీళ్లు పెట్టుకుంది. కానీ కొడుకు ముందు మాత్రం నవ్వింది.
“నువ్వు పరుగెత్తలేకపోవచ్చు నాన్నా... కానీ నీ కలలను ఎవరూ ఆపలేరు.”
ఆ మాట నిఖిల్ జీవితానికి తొలి బలమైంది.నిఖిల్ చదువులో చాలా చురుకైనవాడు. గణితం, కంప్యూటర్లలో అసాధారణ ప్రతిభ చూపేవాడు. కానీ పాఠశాల భవనం మాత్రం అతనికి ప్రతిరోజూ ఒక పరీక్ష.
తరగతి గది రెండో అంతస్తులో. లిఫ్ట్‌ లేదు. ర్యాంప్‌ లేదు. ఇద్దరు విద్యార్థులు అతని చక్రాల కుర్చీని మెట్లపైకి ఎత్తుకుని తీసుకెళ్లేవారు.
ఒకరోజు మెట్లపై అతను జారిపడ్డాడు. చుట్టూ చేరిన పిల్లల్లో ఒకడు జాలిగా అన్నాడు—
“పాపం!”
ఇంటికి వచ్చిన నిఖిల్ తల్లిని అడిగాడు—
“అమ్మా... నన్ను చూసి అందరూ ‘పాపం’ ఎందుకు అంటారు?”
సుజాత అతని ముఖాన్ని చేతుల్లోకి తీసుకుని అంది—
“వాళ్లకు నీ బలమేంటో తెలియదు. నువ్వు ప్రతిరోజూ ఈ మెట్లను ఎదుర్కొంటూ కూడా పాఠశాలకు వస్తున్నావు. అది బలహీనత కాదు నాన్నా.”
ఆ మాట అతని గుండెల్లో నిలిచిపోయింది.
కాలం గడిచింది. నిఖిల్ ఉన్నత విద్య పూర్తిచేసి ఉద్యోగాల కోసం ప్రయత్నించాడు. ఒక ప్రముఖ సంస్థలో ఇంటర్వ్యూకు వెళ్లాడు. అతని ప్రతిభను చూసి అధికారి మెచ్చుకున్నాడు.
“మీ పరిజ్ఞానం చాలా బాగుంది.”
నిఖిల్ ముఖంలో ఆశ మెరిసింది.కానీ చివర్లో అధికారి అడిగాడు—
“మా కార్యాలయం నాలుగో అంతస్తులో ఉంది. లిఫ్ట్‌ లేదు. మీరు ప్రతిరోజూ ఎలా వస్తారు?”
“భవనంలో లిఫ్ట్‌ లేకపోవడం సమస్య సార్‌. నా సామర్థ్యం కాదు.”
అధికారి తల ఊపాడు.
“మేము భవనం మార్చలేం.”
నిఖిల్ మౌనంగా బయటకు వచ్చాడు.
ఆ రోజు ఇంటికి చేరగానే తల్లి ఒడిలో తలపెట్టి ఏడ్చాడు.
“అమ్మా... వాళ్లు నా కాళ్లను చూశారు. నా చదువును కాదు.”
సుజాత కన్నీళ్లు తుడుచుకుంటూ అంది—
“ఒక తలుపు మూసుకుపోయిందని ప్రపంచం మొత్తం మూసుకుపోదు.”
కొన్ని నెలల తరువాత మరో సంస్థలో అతనికి ఉద్యోగం వచ్చింది. అక్కడ ర్యాంప్‌లు, విశాలమైన తలుపులు, అందుబాటులోని మరుగుదొడ్లు, ప్రత్యేక పార్కింగ్‌ వంటి సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
ఎవరూ అతన్ని జాలిగా చూడలేదు.ఒక సహోద్యోగి అడిగింది—
“మీకు ఏ పని అప్పగించాలి?”
నిఖిల్ నవ్వాడు.
“నాకు ఏం చేయలేనో చెప్పే వాళ్లు చాలామంది ఉన్నారు. నేను ఏం చేయగలనో తెలుసుకోవాలనుకునే వాళ్లు చాలా తక్కువ.”
ఆమె అతని మాట అర్థం చేసుకుంది.
ఒకరోజు నిఖిల్ తల్లితో కలిసి ఒక ప్రభుత్వ కార్యాలయానికి వెళ్లాడు. అక్కడ మళ్లీ ఎత్తైన మెట్లు. ర్యాంప్‌ లేదు.
ఒక ఉద్యోగి అన్నాడు—
“ఎవరినైనా పిలిచి ఎత్తుకుని తీసుకెళ్లండి.”
నిఖిల్ ప్రశాంతంగా సమాధానమిచ్చాడు—
“నన్ను ఎత్తుకుని తీసుకెళ్లాల్సిన అవసరం లేదు. స్వయంగా వెళ్లే హక్కు నాకు ఉంది.”
అతను అధికారులను కలిసి అందుబాటు సౌకర్యాల అవసరాన్ని వివరించాడు. కొంతకాలానికి అక్కడ ర్యాంప్‌ నిర్మించారు.
ప్రారంభోత్సవం రోజున నిఖిల్ తన తల్లిని అక్కడికి తీసుకెళ్లాడు.
“అమ్మా... నేను చిన్నప్పుడు అడిగాను కదా—‘నేను పరుగెత్తగలనా?’ అని.”
“గుర్తుంది.”
“నేను పరుగెత్తలేదు అమ్మా. కానీ నేను వెళ్లలేని దారిని... ఇంకొకరికి సులభం చేశాను.”
సుజాత కన్నీళ్లతో అతన్ని కౌగిలించుకుంది.
“నీ కాళ్లు నిన్ను ఆపలేదు నాన్నా. నిన్ను తక్కువగా చూసిన వాళ్లే నిన్ను ఆపాలని చూశారు.”
నిఖిల్ మెల్లగా అన్నాడు—
“అమ్మా... నాకు జాలి అవసరం లేదు. ఇంకొక పిల్లవాడికి నా లాంటి అనుభవం రాకుండా చేయాలి.”
దివ్యాంగులకు జాలి కాదు—గౌరవం కావాలి. దానం కాదు—అవకాశం కావాలి. ఎత్తుకుని మెట్లు ఎక్కించడం కాదు—వారు స్వయంగా వెళ్లేలా దారులు కావాలి.
విద్యాసంస్థలు అందుబాటులో ఉండాలి. ఉద్యోగాల్లో ప్రతిభకు ప్రాధాన్యం ఉండాలి. ప్రజా ప్రదేశాలు అందరికీ ఉపయోగపడేలా రూపుదిద్దుకోవాలి.
ఒకరిని మెట్లపైకి ఎత్తడం తాత్కాలిక సహాయం; ఆ మెట్ల పక్కన ర్యాంప్‌ నిర్మించడం నిజమైన మానవత్వం.
వైకల్యం శాపం కాదు. ఒక మనిషి శరీరంలో ఉన్న పరిమితి కంటే, అతని సామర్థ్యాన్ని చూడకుండా పరిమితుడిగా చూసే మన దృష్టే అసలైన అడ్డంకి.
