ఆత్మానందపురం అనే గ్రామంలో ప్రకాశం అనే అపారమైన ధనవంతుడు నివసిస్తున్నాడు. ప్రకాశంకు చిన్నప్పటి నుంచీ సంపద, అధికారం అంటే విపరీతమైన ఆసక్తి ఉండేది. బాల్యంలో స్నేహితులతో ఆడుకునేటప్పుడు కూడా తనకే అత్యంత నాణ్యమైన బొమ్మలు దక్కాలనే దురాశ అతనిలో స్పష్టంగా కనిపించేది. వయసుతో పాటు పెరిగిన ఈ స్వార్థం క్రమంగా అతని వ్యక్తిత్వాన్ని ఆవరించింది.
ప్రకాశంకు ఏడేళ్ల వయసులో గ్రామంలోని ఆలయానికి ఓ పెద్ద ఉత్సవం జరిగింది. ఉత్సవంలో చాలా మంది భక్తులు స్వామివారికి కానుకలు సమర్పించారు. ఆ కానుకల పెట్టె దగ్గర ఎవరూ లేని సమయం చూసి ప్రకాశం తన చేతికి దొరికినంత డబ్బును దొంగిలించాడు. అది ఆలయ పూజారికి తెలిసినా ప్రకాశం చిన్నపిల్లవాడు కాబట్టి ఆయన మందలించి వదిలేశారు. కానీ ఆ దొంగతనం ప్రకాశం మనసులో ఒక బలమైన బీజాన్ని నాటింది: తప్పు చేసినా పట్టుబడకపోతే అది తప్పే కాదు. ఈ సంఘటనతో ప్రకాశంకు ధైర్యం పెరిగింది. పట్టుబడకుండా తప్పించుకుంటే అబద్ధం కూడా నిజంలా చెలామణి అవుతుందని, బలహీనులే నిజాయితీకి కట్టుబడి ఉండాలని నమ్మడం మొదలుపెట్టాడు. ఈ దురాలోచన అతని వ్యక్తిత్వంలో ఒక భాగమైపోయింది.
కాలం గడిచి ప్రకాశంకు పెళ్లి అయింది. అతడు పట్టణానికి వలస వెళ్లి పెద్ద వ్యాపారవేత్తగా మారాడు. అక్రమ మార్గాల్లో ఇతరులను మోసం చేస్తూ ప్రకాశం అపారమైన సంపదను కూడబెట్టాడు. అతడి దృష్టిలో నిజాయితీ అంటే అమాయకత్వం. మోసం, లంచగొండితనం, అబద్ధాలు అతని వ్యాపారంలో భాగమయ్యాయి.
ఒకానొక సందర్భంలో ప్రకాశం తన వ్యాపార భాగస్వామి అయిన రాఘవయ్యకు భారీ నష్టం కలిగించాడు. ప్రకాశం అతి గోప్యంగా తప్పుడు పత్రాలను సృష్టించి పెట్టుబడుల లెక్కలను తారుమారు చేసి రాఘవయ్య కంపెనీని తన వశం చేసుకున్నాడు. ఈ మోసం వలన రాఘవయ్య ఒక్క రాత్రిలో తన సర్వస్వాన్ని కోల్పోయాడు. ఆస్తి, గౌరవం పోవడంతో పాటు తీవ్రమైన మానసిక ఒత్తిడికి గురై ఆయన మంచం పట్టాడు. ఆ క్షణంలోనే రాఘవయ్య, "నీవు చేసిన ఈ క్రియ నీ వెంటే ఉంటుంది. కర్మ నిన్ను తప్పక వెంటాడుతుంది," అని ప్రకాశంను శపించాడు. ప్రకాశం ఆ మాటలను పెడచెవిన పెట్టాడు, పైగా రాఘవయ్య బలహీనతను చూసి నవ్వుకున్నాడు.
సంపదలో మునిగితేలుతున్న ప్రకాశం జీవితంలో అనూహ్యంగా కష్టాలు మొదలయ్యాయి. అతడు నమ్మిన వ్యక్తులే అతడిని మోసం చేశారు. అతని అక్రమ వ్యాపారాలు ప్రభుత్వ దాడులకు గురయ్యాయి. కోర్టులో కేసుల పరంపర మొదలైంది. ఒకప్పుడు అతడి చుట్టూ ఉన్న అధికారం, డబ్బు అతడిని ఒంటరిగా వదిలేశాయి. అతడి సంపాదన మొత్తం కోర్టు ఖర్చులకే కరిగిపోయింది.
తీవ్ర అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న ప్రకాశం ఒక ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో చేరాడు. తన వైద్య ఖర్చులు, న్యాయవాది రుసుము చెల్లించడానికి అతడి వద్ద డబ్బు లేదు. ఆ పాత పడక, చల్లని గదిలో ఒంటరిగా పడి ఉన్న ప్రకాశంకు తన సంపాదనే తనను కాపాడలేకపోయిందనే చేదు నిజం అర్థమైంది. అతడిని పలకరించేవారు కూడా లేరు. ఆ సమయంలో ప్రకాశంకు చికిత్స అందిస్తున్న ఒక యువ వైద్యుడు తన రోగుల విషయంలో అత్యంత శ్రద్ధ, దయ చూపించేవాడు.
ఒక రోజు ఆ వైద్యుడు ప్రకాశంకు దగ్గరగా వచ్చి, "నేను మిమ్మల్ని గుర్తు పట్టాను. నా పేరు రవి," అన్నాడు. "మీరు మా నాన్న రాఘవయ్య వ్యాపార భాగస్వామి." ఆ మాట వినగానే ప్రకాశం తల దించుకున్నాడు. తన కర్మ ఫలం తన ముందు నిలబడిందని గ్రహించాడు.
అయితే రవి ఇలా అన్నాడు: "మీరు మా నాన్నకు అన్యాయం చేశారు, అది నిజం. కానీ నేను మీ కష్టాన్ని చూసి మిమ్మల్ని వదిలేయను. మా నాన్న ఎప్పుడూ ఒకటే చెప్పేవారు, ఇతరులు చెడు చేసినా మనం దానికి బదులుగా మంచి చేయాలనేదే మనిషి ధర్మం అని. మీరు మా నాన్న ఆస్తిని దోచుకున్నారు, కానీ ఆయన నేర్పిన మంచి విలువలు నాలో బలంగా ఉన్నాయి. అందుకే నేను ఉచితంగా మీకు వైద్యం అందిస్తాను. మీరు త్వరగా కోలుకోవాలి."
రవి మాటల్లో ఎటువంటి పగ, ద్వేషం లేదు, కేవలం కరుణ మాత్రమే ఉంది. ప్రకాశం కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి. ఆ క్షణంలో అతనికి అర్థమైంది: తాను చిన్నప్పుడు చేసిన తప్పు పర్యవసానంగానే నేడు ఈ దుర్భర పరిస్థితి వచ్చింది. రవి చేసిన సహాయం తన పట్ల రవి నాన్నకు జరిగిన అన్యాయాన్ని పూర్తిగా చెరిపివేయలేకపోయినా అది రవి యొక్క మంచి కర్మ.
ప్రకాశం కోలుకున్నాక రవిని అడిగాడు, "నన్ను ద్వేషించకుండా ఎందుకు సహాయం చేశావు?"
రవి చిరునవ్వుతో, "నాన్నకు మీరు చేసిన చెడు కర్మను నేను చెడు కర్మతో తీర్చాలనుకోలేదు. కర్మ ఎప్పుడూ నిశ్శబ్దంగానే తీర్పు చెబుతుంది. మీ కర్మ మీకు కష్టాలు తెచ్చింది, కానీ మా నాన్న మంచి కర్మ, ఆయన నాకు నేర్పిన సేవా గుణం మీకు సహాయం చేయడానికి నన్ను నిలబెట్టింది. కర్మ యొక్క చట్రం ఎప్పుడూ పనిచేస్తూనే ఉంటుంది. మీరు ఇప్పుడు కోలుకున్నారు. ఇకపై మీ జీవితంలో చేసే ప్రతి క్రియే మీ భవిష్యత్తు తీర్పు అవుతుంది."
రవి మాటలు ప్రకాశం జీవితానికి కొత్త అర్థాన్ని ఇచ్చాయి. ఆసుపత్రి నుండి విడుదల అయ్యాక మిగిలిన జీవితాన్ని ప్రాయశ్చిత్తంతో గడపాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. గతంలో తాను అన్యాయం చేసిన వారెవరూ ఇప్పుడు జీవించి లేరు. కానీ ఆ తప్పుల ఫలితంగా కష్టపడుతున్న ఇతరులకు సహాయం చేయడం మొదలుపెట్టాడు.
తన స్వగ్రామం ఆత్మానందపురంలో చిన్న ఆశ్రమాన్ని స్థాపించాడు. గతంలో డబ్బు కోసం దొంగిలించిన చేతులు ఇప్పుడు దానం చేయడం మొదలుపెట్టాయి. ఆశ్రమంలో పేద పిల్లలకు చదువు చెప్పడం, ఆకలితో ఉన్న వృద్ధులకు భోజనం పెట్టడం అతని దినచర్య అయ్యింది. ప్రకాశంకు అపారమైన సంపద లేదు, కానీ అతని సేవలో అపారమైన సంతృప్తి కనిపించేది. ప్రకాశంను ప్రజలు ఒకప్పుడు అత్యాశపరుడైన వ్యాపారవేత్తగా కాక తప్పు తెలుసుకున్న సేవకుడిగా గుర్తుంచుకున్నారు. ఈ గౌరవమే ఒకప్పుడు డబ్బుతో కొనాలనుకున్న అంతిమ ఆనందం అని ప్రకాశం గ్రహించాడు.
ఒకానొక సాయంత్రం సూర్యుడు అస్తమిస్తున్నప్పుడు ఆశ్రమ ప్రాంగణంలో దీపం వెలిగిస్తూ ప్రకాశం కనులు మూశాడు.
ఆ క్షణంలో ఆయన అంతరంగం ఎంతో నిశ్చలంగా ఉంది. గడిచిన జీవితంలోని తప్పులకు ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకున్నాననే తృప్తి ఆయన ముఖంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. తాను చేసిన సేవ, పొందిన క్షమాపణ ఆయన మనసులోని భారమంతా తొలగించాయి. ఎటువంటి పశ్చాత్తాపం లేదా భయం లేకుండా, నిండు ఆత్మసంతృప్తితో ఆయన తుది శ్వాస విడిచారు. ఆయన ఆత్మ మరింత ఉన్నతమైన, మెరుగైన నూతన జీవితం వైపు పయనించడానికి సిద్ధమైంది. లోకపు బంధాల నుండి విముక్తులై, ఒక ప్రశాంతమైన తేజస్సులా ఆయన ప్రాణం అనంతంలో కలిసిపోయింది.కర్మ అనేది దేవుడి శిక్ష కాదు, అది విశ్వం యొక్క ఖచ్చితమైన ప్రతిధ్వని. ఈ సృష్టిలో మీరు విసిరే ప్రతి రాయి ఏదో ఒక రోజు మీకే తగులుతుంది. కర్మ యొక్క న్యాయం డబ్బుతో కొనలేనిది, అధికారంతో ఆపలేనిది.
కర్మ అనే సిద్ధాంతం కేవలం గతం గురించిన లెక్కలు లేదా ప్రస్తుతపు పనుల వివరణ మాత్రమే కాదు. మనం గతంలో ఏమి చేశాం లేదా ఇప్పుడు ఏమి చేస్తున్నాం అనే దానికంటే, రేపటి ఉజ్వల భవిష్యత్తును చేరుకోవడానికి ఈ క్షణంలో మనం తీసుకునే బాధ్యతాయుతమైన నిర్ణయమే అసలైన కర్మ. నేడు మనం చేసే ప్రతి ఆలోచన, మనం తీసుకునే ప్రతి చిన్న నిర్ణయం నిశ్శబ్దంగా మన రేపటి విధిని నిర్మిస్తాయి. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, నేటి మన ప్రతి చర్యే రేపటి మన అదృష్టానికి పునాది.

