గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న సీతాపురం అనే పల్లెటూరిలో దీపిక తన భర్త కిరణ్, అత్తమామలతో కలిసి ఉమ్మడి కుటుంబంలో నివసించేది. పెళ్లయిన కొత్తలో అంతా బాగానే ఉన్నా, కొద్దిరోజులకే దీపికకు తన అత్తగారైన సుగుణమ్మతో పొత్తు కుదరడం లేదని అర్థమైంది. సుగుణమ్మ పాతకాలపు పద్ధతులను, ఆచారాలను కఠినంగా పాటించే మనస్తత్వం కలది. దీనికి విరుద్ధంగా దీపిక నగరంలో పెరిగి, ఆధునిక భావాలు కలిగిన యువతి. వీరిద్దరి మధ్య అభిప్రాయభేదాలు పెరిగి, చిన్న విషయాలకే తరచూ గొడవలు మొదలయ్యాయి. నెలలు గడుస్తున్నా ఇద్దరి ప్రవర్తనలో ఎలాంటి మార్పు రాలేదు సరే కదా, అది ఒకరిపై ఒకరికి అసహ్యం పెరిగేలా చేసింది. ఉదయం లేచిన దగ్గర నుండి రాత్రి పడుకోబోయే వరకు వారి మధ్య ఏదో ఒక విషయంలో వాదనలు జరుగుతూనే ఉండేవి. వంట చేసే పద్ధతి, ఇల్లు సర్దే విధానం, కట్టుబొట్టు ఇలా ప్రతిదీ వివాదానికి కేంద్రబిందువుగా మారేది. సుగుణమ్మ ప్రతి చిన్న పనిలోనూ లోపాలు వెతకడం, దీపిక పద్ధతులు అనాచారాలని నిందించడం నిత్యకృత్యమైంది. అటు దీపిక కూడా అత్తగారి మాటలను పాతచింతకాయ పచ్చడిలా భావిస్తూ ఎదురు సమాధానం చెప్పేది. ఆ ఇంట్లోని గోడలు కూడా వారి మధ్య రేగే వాదోపవాదాలకు సాక్ష్యాలుగా నిలిచాయి. సంప్రదాయాలకు, ఆధునికతకు మధ్య జరుగుతున్న ఈ పోరాటం కుటుంబ ప్రశాంతతను పూర్తిగా హరించింది. అత్తగారి కటువైన మాటలు కోడలికి ముళ్లలా గుచ్చుకుంటే, కోడలి నిర్లక్ష్య వైఖరి అత్తగారికి అగౌరవంగా తోచేది. ఒకే కప్పు కింద నివసిస్తున్నా వారి మనసుల మధ్య గోదావరి అంతటి దూరం పెరిగింది. ఈ నిరంతర సంఘర్షణ వల్ల ఆ పచ్చని కుటుంబంలో అనురాగం మాయమై ద్వేషం అలుముకుంది.

ఒకరోజు ఏదో విషయంలో మాటా మాటా పెరిగి పెద్ద గొడవ జరిగింది. ఆ సమయంలో భర్త కిరణ్ కూడా అత్తగారి పక్షానే మాట్లాడటంతో దీపిక తట్టుకోలేకపోయింది. కోపంతో ఊగిపోతూ వెంటనే తన పుట్టింటికి వెళ్లిపోయింది. దీపిక తండ్రి గోపాలం ఒక రసాయన శాస్త్రవేత్త. దీపిక ఏడుస్తూ తన అత్తగారి వల్ల పడుతున్న ఇబ్బందులన్నీ తండ్రికి వివరించింది. "నాకు ఆవిడతో కలిసి ఉండటం అస్సలు ఇష్టం లేదు నాన్న! ఆవిడ పీడ వదిలించుకోవడానికి ఏదైనా విషం ఇవ్వండి, అన్నంలో కలిపి పెడతాను. లేదంటే నేను తిరిగి ఆ ఇంటికి వెళ్లను" అని తండ్రిని వేడుకుంది. ఆమె కళ్లలో ప్రతీకారం, ఆవేశం స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. తనను అర్థం చేసుకోవాల్సిన భర్త కూడా పరాయివాడిలా ప్రవర్తించాడన్న వేదన ఆమెను దహించివేస్తోంది. అత్తగారి అస్తమానం చేసే విమర్శలు, అణచివేత ధోరణి భరించడం తన వల్ల కాదని ఆమె తెగేసి చెప్పింది. తన వైవాహిక జీవితం ఇలా చిన్నాభిన్నం కావడానికి ఆవిడే కారణమని బలంగా నమ్మింది. ఏళ్ల తరబడి కూడగట్టుకున్న అసహనం అంతా ఇప్పుడు కట్టలు తెంచుకున్న ప్రవాహంలా తండ్రి ముందు బయటపడింది. ఆవిడ ఈ లోకంలో లేకపోతేనే తనకు ప్రశాంతత దక్కుతుందని, అందుకు ఏ శిక్షకైనా సిద్ధమని ఆమె వాదించింది. కన్నతండ్రి పట్ల ఉన్న నమ్మకంతో, తన సమస్యకు తక్షణ పరిష్కారం చూపమని పట్టుబట్టింది. అంధకారంలో ఉన్న ఆమె మనస్సుకు ఆ క్షణంలో హింస తప్ప మరో మార్గం కనిపించడం లేదు. కళ్లలో నీళ్లు తిరుగుతున్నా, మనసు మాత్రం మొండితనంతో నిండిపోయింది.

గోపాలం కూతురి పరిస్థితి చూసి జాలిపడ్డారు, కానీ ఆమె అడిగింది ఎంత తప్పో అతనికి తెలుసు. "పిచ్చిదానా! నువ్వు విషం ఇస్తే మీ అత్తగారే కాదు, మనమిద్దరం కూడా జైలుకు వెళ్లాల్సి వస్తుంది. ఇది సరైన మార్గం కాదు" అని నచ్చజెప్పారు. కానీ దీపిక ఏమీ వినే స్థితిలో లేదు. అత్తగారిపై ఉన్న ద్వేషం ఆమె కళ్లను కప్పేసింది. చివరకు గోపాలం ఒక ఉపాయం ఆలోచించి, "సరే నీ ఇష్టప్రకారమే చేద్దాం, కానీ నువ్వు జైలుకు వెళ్లడం నాకు ఇష్టం లేదు. అందుకే నేను చెప్పినట్లే చెయ్యాలి" అని ఒక పొడిని ఆమెకు ఇచ్చారు. "నీవు ప్రతిరోజూ వంట చేసేటప్పుడు మీ అత్తగారి భోజనంలో కొంచెం ఈ పొడిని కలుపు. ఇది తక్కువ మోతాదులో ఇవ్వడం వల్ల ఆమె వెంటనే చనిపోదు, కొన్ని నెలల తర్వాత నెమ్మదిగా ప్రాణాలు వదులుతుంది. దీనివల్ల ఎవరికీ అనుమానం రాదు" అని చెప్పారు. ఈ పొడి ప్రభావం చూపడానికి సమయం పడుతుందని, అంతవరకు ఓపిక పట్టాలని ఆయన హెచ్చరించారు. తన కూతురు ఆవేశంలో చేస్తున్న తప్పును సరిదిద్దడానికి ఆయన ఒక రహస్య ప్రణాళికను సిద్ధం చేశారు. ఆ పొడిని జాగ్రత్తగా ఒక చిన్న డబ్బాలో భద్రపరిచి ఆమెకు అందిస్తూ, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ మోతాదు మించకూడదని గట్టిగా చెప్పారు. తన ప్రతీకారం నెరవేరబోతోందన్న నమ్మకంతో దీపిక ఆ డబ్బాను ఎంతో జాగ్రత్తగా అందుకుంది. ఆమె ముఖంలో ఒక వింతైన ఆనందం మెరిసింది.

అంతేకాకుండా ఆయన ఒక ముఖ్యమైన నిబంధన పెట్టారు. "ఎవరికీ నీ మీద అనుమానం రాకూడదు అంటే, ఈ రోజు నుండి నువ్వు మీ అత్తగారితో అస్సలు గొడవ పడకూడదు. ఆవిడ ఏమన్నా సరే నువ్వు ఎంతో వినయంగా, ప్రేమగా ఉండాలి. ఆవిడ ఆరోగ్యం గురించి శ్రద్ధ తీసుకోవాలి. అప్పుడే ఆవిడ చనిపోయినప్పుడు ఎవరూ నిన్ను నిందించరు" అని చెప్పారు. కొన్ని నెలల్లో తన గొడవలు తీరిపోతాయని భావించిన దీపిక, తండ్రి చెప్పినట్లే చేయడానికి అంగీకరించి అత్తగారి ఇంటికి తిరిగి వెళ్లింది. తండ్రి ఇచ్చిన పొడిని రోజూ అన్నంలో కలుపుతూ, అత్తగారితో ఎంతో మర్యాదగా, ప్రేమగా మాట్లాడటం మొదలుపెట్టింది. అత్తగారు విమర్శించినా కిమ్మనకుండా చిరునవ్వుతో సేవలు చేసేది. తన మనసులో ద్వేషం ఉన్నప్పటికీ, బయటకు మాత్రం అత్తగారి పాదాలకు నమస్కరిస్తూ, ఆమెకు ఇష్టమైన పనులన్నీ దగ్గరుండి చేసేది. సుగుణమ్మ కఠినంగా మాట్లాడిన ప్రతిసారీ దీపిక తన కోపాన్ని అణచుకుని, తండ్రి చెప్పిన మాటలను గుర్తు చేసుకునేది. ఆ ముసలావిడ రోజురోజుకు మృత్యువుకు దగ్గరవుతోందని భావిస్తూ, పైకి ఎంతో శ్రద్ధగా మందులు, ఆహారం అందిస్తూ ఒక ఆదర్శ కోడలిలా నటించసాగింది. ఆమెలోని ఈ అనూహ్య మార్పు చూసి కుటుంబ సభ్యులందరూ విస్తుపోయారు.

నీత ప్రవర్తనలో వచ్చిన మార్పును చూసి సుగుణమ్మ మనసు కూడా మెల్లగా కరగడం ప్రారంభించింది. కోడలు తనపై చూపిస్తున్న ప్రేమానురాగాలకు ముగ్ధురాలైన అత్తగారు కూడా ఆమెపై మమకారం పెంచుకుంది. దీపికకు నచ్చిన వంటకాలు చేయడం, ఆమెకు ఇంటి పనుల్లో సాయం చేయడం వంటివి సుగుణమ్మ మొదలుపెట్టింది. ఐదు నెలలు గడిచేసరికి ఆ ఇంట్లోని వాతావరణం పూర్తిగా మారిపోయింది. గొడవలు మాయమై, ఒకరిని ఒకరు పొగుడుకునే స్థాయికి చేరుకున్నారు. అత్తాకోడళ్లు ఇద్దరూ తల్లికూతుళ్లలా కలిసిపోవడం చూసి ఇరుగుపొరుగు వారు కూడా ముచ్చటపడ్డారు. దీపిక ఇప్పుడు అత్తగారిని కేవలం అత్తగారిలా కాకుండా, తనను కనిపెట్టుకుని ఉండే కన్నతల్లిలా చూడసాగింది. ఇప్పుడు దీపికకు లోలోపల భయం మొదలైంది. "నేను ఇస్తున్న పొడి వల్ల నా అత్తగారు ఎక్కడ చనిపోతారో" అని ఆందోళన చెందింది. అత్తగారు చూపుతున్న అపరిమితమైన వాత్సల్యం ఆమెను అపరాధ భావంతో దహించివేస్తోంది. తనను కన్నకూతురిలా గుండెలకు హత్తుకుంటున్న ఆ ప్రాణాన్ని తానే స్వయంగా తీస్తున్నానన్న చేదు నిజం ఆమె నిద్రను హరించింది. ప్రతిరోజూ వంటగదిలోకి వెళ్లి ఆ డబ్బాను చూస్తుంటే ఆమె చేతులు వణకడం మొదలయ్యాయి. ఒకప్పుడు శత్రువులా కనిపించిన అత్తగారు, ఇప్పుడు తన జీవితంలో అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యక్తిగా మారిపోయారు. ఆవిడకు ఏదైనా జరిగితే తాను భరించలేనని, తన తప్పును సరిదిద్దుకోవాలని ఆమె మనసు పరితపించింది.

తన తప్పును తలచుకుని రాత్రులు నిద్రలేకుండా గడిపింది. అపరాధ భావం ఆమెను వెంటాడింది. వెంటనే తండ్రి దగ్గరకు పరిగెత్తుకెళ్లి, "నాన్న! దయచేసి మీరు ఇచ్చిన ఆ విషానికి విరుగుడు ఇవ్వండి! నాకు మా అత్తగారు కావాలి. ఆవిడ ఇప్పుడు నాకు సొంత తల్లిలా కనిపిస్తున్నారు. ఆవిడను కోల్పోవడం నాకు ఇష్టం లేదు. నేను చేసిన తప్పుకు ఆవిడ బలి కాకూడదు" అని ఏడుస్తూ బతిమాలింది. అప్పుడు గోపాలం చిరునవ్వుతో కూతురి తల నిమిరి ఇలా చెప్పారు: "అమ్మా! నీకు నేను ఇచ్చింది విషం కాదు, కేవలం తియ్యటి చక్కెర పొడి! నిజమైన విషం నీ మనసులోని ద్వేషం. దానికి విరుగుడు నీవు చూపించిన ప్రేమ, ఓర్పు మాత్రమే. ఇప్పుడు ఆ ద్వేషం నశించి మీ మధ్య అనురాగం పెరిగింది, అదే నాకు కావాలి. ఒక మనిషిలోని కోపాన్ని మార్చాలంటే మనం ప్రేమతోనే ప్రయత్నించాలి తప్ప, పగతో కాదు."

దీపిక తన తండ్రి జ్ఞానానికి ఆశ్చర్యపోయి, ప్రేమతో సాధించలేనిది ఏదీ లేదని గ్రహించింది. ఆ రోజు నుండి ఆమె అత్తగారితో కలిసి ఎంతో సంతోషంగా జీవించింది. ఇద్దరి మధ్య ఉన్న అభిప్రాయ భేదాలు ఇప్పుడు గౌరవంగా మారాయి. సుగుణమ్మ కూడా పాత పద్ధతులను పక్కన పెట్టి దీపికకు నచ్చినట్లు మలచుకోవడంలో ఆనందాన్ని వెతుక్కుంది. ఒకరికొకరు తోడుగా ఉంటూ ఆ కుటుంబాన్ని ఒక స్వర్గంలా మార్చుకున్నారు. పగ కంటే క్షమ, ద్వేషం కంటే అనురాగం ఎంతటి మధురమైన ఫలితాలను ఇస్తాయో ఆమెకు అనుభవపూర్వకంగా తెలిసింది. వారిద్దరి మధ్య ఉన్న విడదీయరాని బంధం చూసి ఊరి జనం కూడా ఆశ్చర్యపోయారు. ఒకప్పుడు కలహాలతో నిండిన ఆ ఇల్లు ఇప్పుడు నవ్వుల పురిటిల్లుగా మారింది. అత్తాకోడళ్లు ఒకరి మనసును ఒకరు గౌరవించుకుంటూ, సమాజంలోనే ఒక ఆదర్శవంతమైన కుటుంబంగా ఎదిగారు. ఏ బంధానికైనా అర్థం చేసుకోవడం మరియు కొంచెం తగ్గడం అనేవి పునాదులని వారు నిరూపించారు. సంప్రదాయాలు, ఆధునికత మేళవించిన ఆ ఇంట శాంతి వెల్లివిరిసింది.

"అత్తయ్యా ! నువ్వు నేర్పిన ప్రేమపాఠం నా జీవితాన్ని మార్చేసింది, ఇన్నాళ్లూ నా అజ్ఞానంతో ఒక అద్భుతమైన బంధాన్ని దూరం చేసుకున్నానని అర్థమైంది, ఇకపై మన కుటుంబంలో ఎప్పుడూ ఇలాంటి అనురాగమే వెల్లివిరుస్తుంది" అని దీపిక తన అత్తగారి దగ్గర మనసు విప్పి చెప్పింది. దీపిక కళ్లలో పశ్చాత్తాపం, గుండెల్లో అంతులేని మమకారం ఉప్పొంగాయి. అత్తగారి చేతులను తన కళ్లకు అద్దుకుంటూ, ఆవిడ పాదాలకు నమస్కరించి తనలోని అపరాధ భావాన్ని కడిగేసుకుంది. సుగుణమ్మ కూడా ఆనందబాష్పాలతో కోడలిని అక్కున చేర్చుకుంది. ఆ క్షణం వారిద్దరి మధ్య ఉన్న అపార్థాలన్నీ మంచులా కరిగిపోయి, స్వచ్ఛమైన అనురాగం చిగురించింది. ఒకరికొకరు తోడుగా ఉంటూ జీవితాంతం కలిసి నడుస్తామని మనస్ఫూర్తిగా మాట ఇచ్చుకున్నారు.