ఆకాశంలో కాలమేఘాలు కమ్ముకున్నాయి. దట్టమైన నల్లమల అడవుల సరిహద్దుల్లో ఉన్న ఆ పాడుబడిన శివాలయం చుట్టూ గాలి సుడులు తిరుగుతోంది. సరిగ్గా 180 ఏళ్ల క్రితం ఇదే ఆలయంలో ఒక వీరుడు శత్రువుల గుండెల్లో నిద్రపోవడానికి కత్తికి పదును పెట్టాడు. అతడే "భీమప్ప దొడ్డబాలప్ప శిల్లెఖ్యతర". కాలం మారింది. ఇప్పుడు అదే ఆలయం ముందర, ఒక హరికేన్ లాంతరు వెలుగులో శతాబ్దాల నాటి తోలుబొమ్మలను సర్దుతోంది 96 ఏళ్ల ఒక వృద్ధురాలు. ఆమె కళ్లలో ఆనాటి వీరుడి పౌరుషం, ముఖంపై ఒక దివ్యమైన తేజస్సు ఉన్నాయి. ఆమె పేరు "భీమవ్వ దొడ్డబాలప్ప శిల్లెఖ్యతర". ఆ వీరుడి వంశ వారసత్వాన్ని గుండెల్లో మోస్తున్న జానపద వనిత. ఈ కథ ఈ ఇద్దరిదీ... ఒకరిది కత్తి పట్టిన వీరత్వం, మరొకరిది కళను కాపాడిన అమరత్వం! అది 1845వ కాలం.బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పాలనలో కన్నడ, తెలుగు సరిహద్దు గ్రామాలు నరకప్రాయంగా మారాయి. కెప్టెన్ రాబర్ట్ అనే క్రూరుడు ప్రజల రక్తాన్ని పిండుతున్నాడు. ఆ సమయంలో అడవిని ఆశ్రయించి గెరిల్లా సైన్యాన్ని తయారుచేశాడు భీమప్ప. ఒక రాత్రి, భీమప్ప అనుచరుడు మల్లప్ప రొప్పుకుంటూ ఆలయంలోకి వచ్చాడు. "అణ్ణా! ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಕಡೆ ಬರ್ತಾ ಇದೆ (బ్రిటిష్ సైన్యం మన గ్రామం వైపు వస్తోంది). ఈసారి పెద్ద ఫిరంగులతో వస్తున్నారు!" అన్నాడు ఆందోళనగా. భీమప్ప ఒక్కసారిగా లేచి నిలబడ్డాడు. కండలు తిరిగిన చేతులతో కత్తిని గాల్లోకి తిప్పి ఒరలో వేస్తూ, కళ్లలో నిప్పులు చెరుగుతూ తెలుగులో అన్నాడు: "వస్తే రానియ్ మల్లప్ప! ఈ కన్నడ నేల రక్తం, తెలుగు నేల పౌరుషం ఏంటో ఆ తెల్లదొరలకు చూపించే సమయం వచ్చింది. ಸಾವು ನಿಶ್ಚಿತ, ಆದರೆ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಬೇಡ (చావు నిశ్చయం, కానీ బానిసత్వం వద్దు)!" అదే రాత్రి అడవి మార్గంలో మెరుపు దాడి జరిగింది. భీమప్ప తన సైన్యంతో కలిసి "ಹರ ಹರ ಮಹಾದೇವ್!"(హర హర మహాదేవ్!) అని గర్జిస్తూ బ్రిటష్ సైన్యంపై దూకాడు. చిరుతపులిలా కదులుతూ కెప్టెన్ రాబర్ట్ తల నరికి మాతృభూమికి బలి ఇచ్చాడు. ఆ రాత్రి యుద్ధరంగం రక్తాసిక్తమైంది. విజయం భీమప్పను వరించింది. కానీ బ్రిటష్ ప్రభుత్వం అతడిని ముట్టడించడానికి మరింత పెద్ద సైన్యాన్ని పంపింది. చివరి శ్వాస వరకు పోరాడిన భీమప్ప, తన వంశీయులకు ఒక రహస్య సందేశాన్ని ఇచ్చాడు. "కత్తులు విరిగినా, మన రక్తం చల్లారినా... ఈ మాతృభూమి వీరగాథలు, మన తెగ సంస్కృతి ఎప్పటికీ అంతరించిపోకూడదు." కాలచక్రం తిరిగింది. భీమప్ప కత్తి కాలగర్భంలో కలిసిపోయింది కానీ, ఆ వంశంలో పుట్టిన భీమవ్వ ఆ వీరత్వాన్ని తన గుండెల్లో దాచుకుంది. ఆమె 'కిల్లెక్యాతర' తెగకు చెందిన తోలుబొమ్మలాట కళాకారిణి. ఒకప్పుడు యుద్ధాల కోసం గూఢచర్యం చేసిన ఆ తెగ, ఇప్పుడు రామాయణ, మహాభారత ఘట్టాలతో పాటు తమ ముత్తాత భీమప్ప వీరగాథలను బొమ్మల రూపంలో ఊరూరా ప్రదర్శిస్తోంది. భీమవ్వ జీవితం పూలబాట కాదు. పేదరికం, సమాజంలో ఆడపిల్లలకు ఉన్న ఆంక్షలు ఆమెను వెంటాడాయి. గ్రామంలో పెద్దలు ఆమెను అడ్డుకున్నారు. "హే ఆడదానివి, నీకెందుకు ఈ బొమ్మలాటలు? ఇంట్లో కూర్చో" అని ఈసడించుకున్నారు. కానీ భీమవ్వ వెనక్కి తగ్గలేదు. తన ముత్తాత భీమప్ప లాగే కళ్లలో కసిని నింపుకుని గర్జించింది. "ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಆ ವೀರ ಭೀಮಪ್ಪನ ರಕ್ತ (నా శరీరంలో ప్రవహిస్తోంది ఆ వీర భీమప్ప రక్తం)! ఈ కళ మా వంశ ప్రాణం. దీన్ని వదిలే ప్రసక్తే లేదు." ఆమె తెర వెనుక నిలబడి గొంతు విప్పితే మైదానమంతా నిశ్శబ్దం అయిపోయేది. ఒక చేత్తో తోలుబొమ్మలను ఆడిస్తూ, కాళ్లతో వెదురు పలకలను తొక్కుతూ యుద్ధ శబ్దాలు చేస్తుంటే చూసేవారికి ఒళ్లు గగుర్పొడిచేది. కన్నడ, తెలుగు మిశ్రమ శైలిలో డైలాగులు చెబుతుంటే సరిహద్దు ప్రాంతాల ప్రజలు మంత్రముగ్ధులై రాత్రంతా నిద్రపోకుండా చూసేవారు. శతాబ్దాల క్రితం ముత్తాత కత్తితో చేసిన యుద్ధాన్ని, ఈ అవ్వ తోలుబొమ్మల కాంతితో కొనసాగించింది. దశాబ్దాల పాటు అంతరించిపోతున్న జానపద కళను తన ప్రాణంగా కాపాడుకుంటూ వచ్చిన 96 ఏళ్ల భీమవ్వను భారత ప్రభుత్వం గుర్తించింది. ఆమెకు దేశంలోనే అత్యున్నత పురస్కారమైన "పద్మశ్రీ" ప్రకటించింది. 2025 మార్చి నెల... దిల్లీలోని రాష్ట్రపతి భవన్ దర్బార్ హాల్ శోభాయమానంగా వెలిగిపోతోంది. దేశ ప్రధాని, మంత్రులు, ఎందరో మహానుభావులు అక్కడ ఆసీనులై ఉన్నారు. మైకులో పేరు మారుమోగింది. "భీమవ్వ దొడ్డబాలప్ప శిల్లెఖ్యతర!" ఆ నిరుపేద అవ్వ తన పాత సంప్రదాయ చీరకట్టులో, ముఖంపై చెరగని చిరునవ్వుతో, గంభీరమైన నడకతో ముందుకు సాగింది. దేశ సర్వోన్నత పీఠంపై ఉన్న రాష్ట్రపతి వేదిక దిగి ఆమె దగ్గరకు నడిచి వచ్చి ఆమెకు అవార్డును ప్రదానం చేశారు. ఆ క్షణంలో, దర్బార్ హాల్ అంతా చప్పట్లతో మారుమోగిపోతుండగా, భీమవ్వ కళ్లు ఆనందబాష్పాలతో నిండాయి. ఆమెకు కళ్లు మూసుకుంటే 180 ఏళ్ల క్రితం మాతృభూమి కోసం రక్తం చిందించిన తన ముత్తాత భీమప్ప రూపం కనిపించింది. ఆమె మనసులో అనుకుంది: "ముత్తాతా! ಅಂದು ನೀವು ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ರಿ, ಇಂದು ನಾನು ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸಿದೆ (అప్పుడు మీరు కత్తి పట్టి దేశాన్ని రక్షించారు, ఇప్పుడు నేను కళ ద్వారా మన సంస్కృతిని గెలిపించాను)." రాష్ట్రపతి అవార్డు తీసుకుని తిరిగి తన సొంత గ్రామానికి వచ్చిన భీమవ్వకు ఊరి ప్రజలు బ్రహ్మరథం పట్టారు. ఆ రాత్రి మళ్లీ అదే పాడుబడిన శివాలయం ముందర తోలుబొమ్మలాట వేదిక సిద్ధమైంది. భీమవ్వ తెర వెనుక నిలబడి తోలుబొమ్మలను పట్టుకుంది. హరికేన్ లాంతరు వెలుగులో ఆ బొమ్మల నీడలు తెరపై పడుతుంటే, సరిగ్గా ఆ నీడల వెనుక వీరుడు భీమప్ప ఆశీర్వదిస్తున్నట్టుగా ఒక దివ్యమైన కాంతి కనిపించింది. భీమవ్వ గంభీరమైన స్వరంతో కథను ప్రారంభించింది. "ವೀರ ಮರಣವೇ ಹೊರತು, ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಬದುಕಲ್ಲ (వీర మరణమే తప్ప, బానిస బతుకు వద్దు)! వినండి... ఇది కన్నడ నేల రక్తం... తెలుగు నేల పౌరుషం... మన శిల్లెఖ్యతర వీరగాథ!" అడవి అంతా జయజయధ్వానాలతో మారుమోగింది. ఒకరిది కత్తి యుద్ధం, మరొకరిది కళా యుద్ధం... కానీ ఇద్దరిదీ ఒకటే శ్వాస, ఒకటే గమ్యం!