ఒక అందమైన పల్లెటూరులో రామయ్య అనే ఒక సాధారణ రైతు నివసిస్తూ ఉండేవాడు. అతనికి పక్క ఇంట్లో ఉండే సోమయ్య అనే పొరుగువాడితో చాలా కాలంగా తీవ్రమైన గొడవలు ఉండేవి. సోమయ్య నిరంతరం రామయ్యను ఏదో ఒక రకంగా ఇబ్బంది పెడుతూ, అతని పొలానికి వచ్చే నీటిని ఆపివేస్తూ, పశువులను రామయ్య చేనులోకి తోలుతూ తీవ్రమైన మానసిక వేదనకు గురిచేసేవాడు. చాలా కాలం పాటు ఈ బాధలను భరించిన రామయ్య మనసులో సోమయ్యపై తీవ్రమైన ద్వేషం, పగ పేరుకుపోయాయి. ప్రతిరోజూ వారి మధ్య జరిగే గొడవల వల్ల రామయ్య ఇంట్లో ప్రశాంతత కరువైంది. రాత్రిపూట నిద్ర కూడా పట్టేది కాదు. సోమయ్య చేసే ఆగడాలకు ఎలాగైనా అంతం పలకాలని రామయ్య ఒక బలమైన నిర్ణయానికి వచ్చాడు.
ఒకరోజు ఆ గ్రామానికి ఒక గొప్ప సాదువు వచ్చారు. ఆయన పల్లెటూరి వెలుపల ఒక చిన్న కుటీరం తాత్కాలికంగా నిర్మించుకొని అందులో బస చేశారు. ఆ సాదువు దర్శనం కోసం చుట్టుపక్కల గ్రామాల ప్రజలు పెద్ద సంఖ్యలో తరలివస్తున్నారు. రామయ్య కూడా తన మనసులోని వేదనను తట్టుకోలేక ఆ సాదువును కలవడానికి వెళ్లాడు. సాదువు ముందు మోకరిల్లి, తన పొరుగువాడైన సోమయ్య పెడుతున్న బాధలన్నింటినీ కన్నీళ్లతో వివరించాడు. సాదువు ప్రశాంతంగా రామయ్య చెప్పేదంతా విన్నారు. అంతా చెప్పిన తర్వాత రామయ్య ఆవేశంతో, "స్వామీ, ఆ సోమయ్య నన్ను చాలా కాలంగా పీడిస్తున్నాడు. నా సహనానికి పరిమితి దాటిపోయింది. ఈరోజు నేను అతడిని ప్రాణాలతో ఉంచను, ఖచ్చితంగా చంపేస్తాను. ఈ విషయాన్ని మీకు చెప్పడానికే ఇక్కడికి వచ్చాను" అన్నాడు.
రామయ్య మాటలను విన్న సాదువు ఏమాత్రం కంగారు పడకుండా, ప్రశాంతమైన స్వరంతో, "నాయనా, నా మాట ఒక్కటి జాగ్రత్తగా విను, నేను నీకు ఒక ముఖ్యమైన విషయం చెప్తాను" అన్నారు. దాంతో రామయ్య ఆసక్తిగా సాదువుకు మరింత దగ్గరగా జరిగాడు. సాదువు రామయ్య కళ్లలోకి చూస్తూ, "నాయనా, నీ పొరుగువాడు మరి ఆరు నెలల్లో తనంతట తానే మరణిస్తాడు, ఇక అతడిని నువ్వు చంపడం ఎందుకు? ఒకవేళ నువ్వు అతడిని చంపితే, చట్టప్రకారం కఠినమైన కారాగార శిక్ష అనుభవించాల్సి వస్తుంది. నీ జీవితం నాశనమవుతుంది. కాబట్టి కొద్ది రోజులు ఓపిక పట్టు, ఆరు నెలలు ముగిసేసరికి అతను ఎలాగో లోకాన్ని విడిచిపోతాడు" అని చెప్పారు.
సాదువు చెప్పిన మాటలు వినగానే రామయ్య మనసు ఎంతో తేలికపడింది. సంతోషంతో అతని ముఖం వెలిగిపోయింది. ఎలాగో ఆరు నెలల్లో తన శత్రువు చనిపోతాడనే నమ్మకంతో సాదువుకు నమస్కరించి, కృతజ్ఞతలు తెలిపి ఇంటికి తిరిగివచ్చాడు. ఆ రోజు నుండి రామయ్య ప్రవర్తనలో చాలా మార్పు వచ్చింది. మార్గంలో ఎప్పుడు సోమయ్య ఎదురైనా, రామయ్యకు పూర్వంలా కోపం వచ్చేది కాదు. "ఇంకా ఆరు నెలలే కదా వీడి ఆయుష్షు, అనవసరంగా వీడిపై కోపపడటం ఎందుకు" అని మనసులోనే అనుకుంటూ ప్రశాంతంగా నవ్వుతూ ముందుకు సాగిపోయేవాడు.
రామయ్య వైపు నుండి ఎలాంటి ప్రతిఘటన, కోపం లేకపోవడంతో సోమయ్య కూడా ఆశ్చర్యపోయాడు. రోజులు గడుస్తున్న కొద్దీ రామయ్య మనసులోని ద్వేషం, పగ పూర్తిగా నశించాయి. అతని మనసులో ఎలాంటి ప్రతికూల ఆలోచనలు రాలేదు. రామయ్య చూపిస్తున్న ఈ మార్పు సోమయ్య మనసును కూడా కరిగించింది. రామయ్య ప్రశాంతతను చూసి సోమయ్య తన తప్పులను తెలుసుకుని, అతనితో గొడవలు పడటం పూర్తిగా మానేశాడు. కొన్ని నెలలు గడిచేసరికి వారిద్దరి మధ్య ఉన్న పాత పగలు తొలగిపోయి, మంచి స్నేహసంబంధాలు ఏర్పడ్డాయి. ఒకరికొకరు సహాయం చేసుకునే స్థాయికి వచ్చారు.
అయితే, సాదువు చెప్పిన ఆరు నెలల సమయం దగ్గర పడుతుండటంతో రామయ్య మనసులో ఆందోళన మొదలైంది. ఇప్పుడు సోమయ్య తనకు మంచి మిత్రుడు అయ్యాడు. అటువంటి వ్యక్తి చనిపోతాడనే ఆలోచన రామయ్యను తీవ్రంగా బాధించింది. సోమయ్యను ఎలాగైనా కాపాడుకోవాలని అనుకున్నాడు. వెంటనే రామయ్య పరుగుపరుగున సాదువు వద్దకు వెళ్లి, "స్వామీ, ఆరు నెలల గడువు ముగియవస్తోంది. ఇప్పుడు నా పొరుగువాడిపై నాకు ఎలాంటి కోపం లేదు. అతను చాలా మంచివాడిగా మారిపోయాడు. అతడు చనిపోతాడనే భయం నన్ను వెంటాడుతోంది. దయచేసి అతడిని కాపాడే మార్గం ఏదైనా ఉంటే చెప్పండి" అని వేడుకున్నాడు.
రామయ్య మాటలు విన్న సాదువు మందహాసం చేస్తూ, "నాయనా, నేను నీ పొరుగువాడి శారీరక మరణం గురించి చెప్పలేదు. నీ మనసులో అతనిపై ఉన్న క్రోధం, ద్వేషం గురించి చెప్పాను. ఆరు నెలల కాలంలో నీలో ఉన్న ఆ చెడు భావాలన్నీ నశిస్తాయని నా ఉద్దేశం" అన్నారు. సాదువు మాటలలోని అంతరార్థాన్ని గ్రహించిన రామయ్యకు జ్ఞానోదయం అయింది. తనను ఒక పెద్ద తప్పు చేయకుండా కాపాడి, తన జీవితంలో ప్రశాంతతను నింపినందుకు సాదువు పాదాలకు నమస్కరించాడు.
రామయ్య సాదువు వైపు చూస్తూ, "స్వామీ, నా కళ్లు తెరిపించారు. నా మనసులోని శత్రుత్వాన్ని చంపి, నన్ను పాపపు ఊబిలో పడకుండా రక్షించారు. నిజమైన మార్పు అవతలి వ్యక్తిలో కాదు, నాలోనే రావాలని నిరూపించారు" అన్నాడు.
అసూయ, ద్వేషం మానసిక ప్రశాంతతను దూరం చేసి, మనిషిని అంతర్గతంగా దహించివేస్తాయి. ఇవి సంబంధాలను ముక్కలు చేసి సమాజంలో అలజడిని సృష్టిస్తాయి. దీనికి భిన్నంగా ప్రేమ, ఆప్యాయత, ఇతరులకు సహాయం చేసే గుణం మనసులో సంతోషాన్ని నింపుతాయి. ఇవి మనుషుల మధ్య బంధాలను బలోపేతం చేసి, సమాజంలో శాంతిని, సామరస్యాన్ని పెంపొందిస్తాయి.

