ఆ నగరంలో పెద్ద క్రీడా మైదానం ఎదురుగా ఉన్న "అన్నపూర్ణ టిఫిన్స్" ఉదయాన్నే సందడిగా మారేది. వాకింగ్‌కు వచ్చినవారు, ఉద్యోగాలకు వెళ్లేవారు, విద్యార్థులు, క్రీడాకారులు... ఇలా తెల్లవారుజామున నుంచే హోటల్ జనంతో కళకళలాడేది. ఆ హోటల్ యజమాని వెంకటరామయ్య. భార్య లక్ష్మమ్మతో కలిసి దాదాపు ముప్పై ఏళ్లుగా ఆ చిన్న హోటల్‌ను నడుపుతున్నాడు. వ్యాపారం అతనికి జీవనాధారమే అయినా, ఆకలితో వచ్చినవారికి అన్నం పెట్టడం మాత్రం తన ధర్మమని భావించే మనిషి.

ఆ హోటల్‌కు ప్రతిరోజూ వచ్చే వారిలో బ్యాంకు ఉద్యోగి రాఘవ ఒకరు. టిఫిన్ రుచి కంటే వెంకటరామయ్య ఆప్యాయతే అతన్ని ప్రతిరోజూ అక్కడికి తీసుకొచ్చేది.

ఒకరోజు టిఫిన్ చేస్తూ ఉండగా రాఘవ చూపు హోటల్ బయట చెట్టు నీడలో కూర్చున్న ఓ వ్యక్తిపై పడింది. చిరిగిన బట్టలు, పెరిగిన గడ్డం, ఎండిపోయిన ముఖం... అతని కళ్లలో మాత్రం ఒక విచిత్రమైన ఎదురుచూపు కనిపించింది. అతడు హోటల్‌లోకి రాలేదు. కొద్దిసేపు నిశ్శబ్దంగా అక్కడే కూర్చుని లోపల జనసందడి పెరిగే వరకు వేచి చూశాడు. హోటల్ పూర్తిగా నిండిపోయిన తర్వాత మెల్లగా లోపలికి వచ్చి ఒక మూలన కూర్చుని రెండు ప్లేట్ల ఇడ్లీ, ఒక వడ తిన్నాడు. తర్వాత అందరూ బిల్లులు చెల్లించే హడావిడిని ఆసరాగా చేసుకుని ఎవరికీ కనిపించకుండా బయటకు వెళ్లిపోయాడు.

రాఘవ ఆశ్చర్యపోయాడు. "ఇంత స్పష్టంగా డబ్బులు ఇవ్వకుండా వెళ్లిపోతున్నాడే! యజమానికి తెలియదా?" అనుకున్నాడు.

మరుసటి రోజూ అదే దృశ్యం కనిపించింది. ఈసారి రాఘవ నేరుగా వెంకటరామయ్య దగ్గరకు వెళ్లి మెల్లగా చెప్పాడు.

"అయ్యా... ఆ వ్యక్తి నిన్న కూడా డబ్బులు ఇవ్వకుండా వెళ్లిపోయాడు. ఈరోజూ అలాగే చేస్తాడు. ఒకసారి గమనించండి."

వెంకటరామయ్య చిరునవ్వు నవ్వాడు.

"తెలుసు సార్... అతన్ని వెళ్లనివ్వండి. తర్వాత మాట్లాడుకుందాం."

రాఘవకు మరింత ఆశ్చర్యం వేసింది. కొద్దిసేపటికే ఆ వ్యక్తి మళ్లీ టిఫిన్ తిని నిశ్శబ్దంగా వెళ్లిపోయాడు.

జనం తగ్గిన తర్వాత రాఘవ ఆగలేక అడిగాడు.

"ఇప్పుడు చెప్పండి. తెలిసీ ఎందుకు వదిలేస్తున్నారు? ఇలా చేస్తే ఇది అలవాటైపోదా?"

వెంకటరామయ్య కాసేపు మౌనంగా బయట రోడ్డువైపు చూశాడు.

సార్... మీరు చెప్పింది కొత్త విషయం కాదు. మా హోటల్‌కు వచ్చే చాలామంది ఇదే విషయం నా దృష్టికి తీసుకొచ్చారు. కానీ అతన్ని నేను మొదటి రోజు నుంచే గమనిస్తున్నాను. ప్రతిరోజూ ఎదురుగా ఉన్న చెట్టు నీడలో కొద్దిసేపు నిశ్శబ్దంగా కూర్చుంటాడు. హోటల్‌లో జనసందడి పెరిగే వరకు లోపలికి అడుగుపెట్టడు. ఆ సమయంలో రెండు చేతులు జోడించి, కళ్లుమూసుకుని దేవుణ్ణి మనసారా ప్రార్థిస్తుంటాడు. ఒకరోజు అతని ప్రార్థన ఏమిటో తెలుసుకోవాలనిపించి నెమ్మదిగా దగ్గరకు వెళ్లి విన్నాను."

రాఘవ ఆసక్తిగా వెంకటరామయ్య ముఖం వైపు చూశాడు.

"అతడు దేవుణ్ణి ఇలా వేడుకుంటున్నాడు... 'దేవుడా... ఈ హోటల్ ఎప్పుడూ జనంతో కళకళలాడుతూ ఉండాలి. జనం ఎక్కువగా ఉంటేనే నేను ఎవరూ గమనించకుండా లోపలికి వెళ్లి నా ఆకలి తీర్చుకోగలను. నా పొట్ట నిండాలంటే ముందు ఈ హోటల్ నిండాలి. ఈ యజమానికి ఎప్పుడూ మంచి జరగాలి' అని."

"ఆ ప్రార్థన విన్న క్షణంలోనే అతనిపై నాకు కోపం రాలేదు సార్... జాలి కలిగింది. తన ఆకలి తీర్చుకోవడానికి కూడా ఇంకొకరి అభివృద్ధినే దేవుణ్ణి కోరుతున్న మనిషిని నేను ఎలా అవమానించగలను?"

ఆ మాట విన్న రాఘవ ఒక్కసారిగా నిశ్శబ్దమయ్యాడు.

వెంకటరామయ్య స్వరం మరింత మృదువైంది.

"చూడండి సార్... అతని ప్రార్థనలో తన ఆకలి ఉంది. కానీ ఆ ప్రార్థన నెరవేరాలంటే ముందు నా హోటల్ జనంతో నిండిపోవాలి. అంటే అతడు తన పొట్ట నింపుకోవాలనే కోరికతో పాటు నా వ్యాపారం బాగుండాలని కూడా దేవుణ్ణి కోరుతున్నాడు. అలాంటి ప్రార్థనకు నేను ఎలా అడ్డుపడగలను?"

రాఘవ ఏమీ మాట్లాడలేకపోయాడు.

వెంకటరామయ్య మెల్లగా కొనసాగించాడు.

"ఆకలి ఎంత భయంకరమో నాకు తెలుసు. చిన్నప్పుడు మా నాన్న చనిపోయిన తర్వాత మా కుటుంబం కూడా ఇలాంటి రోజులు చూసింది. అప్పుడు ఓ హోటల్ యజమాని నెలల తరబడి మాకు ఉచితంగా భోజనం పెట్టాడు. 'ఆకలికి ధర చెప్పొద్దు' అన్న ఆయన మాట ఇప్పటికీ నా చెవుల్లో మారుమోగుతూనే ఉంటుంది. ఈరోజు నేను ఎవరికైనా రెండు ప్లేట్ల ఇడ్లీ పెడితే, అది దానం కాదు... ఆ ఋణానికి నేను చెల్లిస్తున్న వడ్డీ."

రాఘవ కళ్లలో నీళ్లు మెరిశాయి.

ఆ రోజు నుంచి ప్రతి నెలా కొంత మొత్తం వెంకటరామయ్య చేతిలో పెట్టసాగాడు.

"ఇది బిల్లు కాదు. ఆకలితో వచ్చే ఎవరికైనా టిఫిన్ పెట్టండి."

అతన్ని చూసి మరో ఇద్దరు కస్టమర్లు కూడా అదే అలవాటు చేసుకున్నారు. కొద్ది రోజుల తర్వాత హోటల్ గోడపై ఒక చిన్న బోర్డు కనిపించింది.

"ఆకలితో వచ్చినవారికి ఇక్కడ ఆహారం ఉచితం. సంకోచించకండి... చెప్పండి చాలు."

ఆ బోర్డు చూసిన కొద్ది రోజులకే ఆ అపరిచితుడు మళ్లీ వచ్చాడు. ఈసారి దొంగచాటుగా కాదు. నేరుగా వెంకటరామయ్య ముందుకు వచ్చి చేతులు జోడించాడు.

"అన్నా... నాకు ఇప్పుడు పని దొరికింది. మొదటి జీతం వచ్చింది. నేను తిన్న ప్రతి ముద్దకు డబ్బు చెల్లించాలి."

వెంకటరామయ్య అతని చేతిని ఆప్యాయంగా పట్టుకుని చిరునవ్వు నవ్వాడు. ఆ నవ్వులో గెలిచిన వ్యాపారవేత్త గర్వం లేదు... ఒక మనిషి ఆకలిని అర్థం చేసుకున్న మరో మనిషి ఆత్మీయత మాత్రమే కనిపించింది.

"బాబూ... నువ్వు నా దగ్గర తిన్నది అన్నం కాదు, దేవుడు నాకు ఇచ్చిన ప్రసాదం. దానికి బిల్లు ఉండదు. నీపై నాకు ఎలాంటి బాకీ లేదు. అయితే ఒక మాట మాత్రం గుర్తుంచుకో. జీవితంలో ఎప్పుడైనా నువ్వు నిలదొక్కుకుని, నీ చేతిలో నాలుగు రూపాయలు మిగిలితే, నీ కళ్ల ముందున్న ఆకలిని మాత్రం ఎప్పుడూ దాటిపోకు. ఆకలితో ఉన్నవాడికి ఒక పూట అన్నం పెట్టు. అతని కడుపు నిండిన తర్వాత వచ్చే చిరునవ్వే... ఈరోజు నువ్వు నాకు ఇవ్వాలనుకుంటున్న డబ్బుకంటే వెయ్యిరెట్లు విలువైనది. అదే నాకు చెల్లించే నిజమైన ఋణం."

ఆ మాటలు విన్న ఆ వ్యక్తి ఒక్కసారిగా వెంకటరామయ్య పాదాలపై వాలిపోయాడు. అతని కళ్ల నుంచి జారిన కన్నీటి బొట్లు నేలపై పడలేదు... అక్కడున్న ప్రతి మనసును తడిపాయి. ఆ రోజు ఆ హోటల్‌లో ఉన్నవాళ్లు ఒక మనిషి ఆకలి తీరడమే కాదు, మరో మనిషి హృదయం ఎంత విశాలంగా ఉండగలదో కూడా చూశారు.

ఆ చిన్న టిఫిన్ హోటల్‌కు పేరు తెచ్చింది అక్కడి ఇడ్లీల రుచి కాదు... ఆకలిని అవమానించకుండా ఆదరించిన ఆ యజమాని మానవత్వం. ధనం సంపాదించినవారిని కాలం గుర్తుంచుకోవచ్చు; కానీ ఆకలిని తుడిచినవారిని చరిత్ర గుండెల్లో దాచుకుంటుంది. ఎందుకంటే ఒక పూట అన్నం కేవలం ఆకలిని తీర్చదు... జీవితంపై ఆశను, మనుషులపై నమ్మకాన్ని కూడా మళ్లీ పుట్టిస్తుంది.