ఆ రాత్రి

“నాన్నా… నేను ఒక అమ్మాయిని ప్రేమిస్తున్నాను.”

ఆ ఒక్క వాక్యం ఇంటి గోడల మధ్య పలికిన మాట కాదు. అది నా జీవితమంతా నేను కట్టుకున్న ఒక ఇంటి పునాదుల మీద పడిన పిడుగు.

నా కొడుకు నా ఎదురుగా కూర్చున్నాడు. అతని కళ్లలో ప్రేమ ఉంది. నిర్ణయం ఉంది. కొద్దిగా భయం కూడా ఉంది. కానీ నా కళ్లలోకి మాత్రం అతను చూడలేకపోయాడు.

“ఆమె మన మతానికి చెందినది కాదు నాన్నా. కానీ ఆమెను నేను పెళ్లి చేసుకోవాలనుకుంటున్నాను.”

నేను ఏమీ మాట్లాడలేదు.

నా గొంతు మూగబోయింది. నా చేతులు వణికాయి. ఎదుట కూర్చున్నవాడు నా కొడుకు కాదు అనిపించింది. చిన్నప్పుడు నా వేలును పట్టుకుని నడిచిన ఆ పిల్లవాడు ఎక్కడ? రాత్రిళ్లు జ్వరం వస్తే నా ఒడిలో తలపెట్టి నిద్రపోయిన ఆ బిడ్డ ఎక్కడ? పాఠశాలలో మొదటి బహుమతి తెచ్చి, “నాన్నా… ఇది నీకోసం” అంటూ నా చేతిలో పెట్టిన ఆ చిన్నారి ఎక్కడ?

నా ముందున్న యువకుడికి తన జీవితమే కనిపిస్తోంది. నాకు మాత్రం అతని జీవితంతో పాటు నా జీవితంలోని ఎన్నో సంవత్సరాలు కనిపిస్తున్నాయి.

నేను నెమ్మదిగా లేచి నా గదిలోకి వెళ్లిపోయాను.

ఆ రాత్రి నా పాత డైరీని తెరిచాను.

డైరీ – పేజీ 1

“ఈ రోజు నా కొడుకు తన ప్రేమ గురించి చెప్పాడు.”

అతను తన ప్రేమ గురించి మాట్లాడాడు. కానీ నేను అతనికి ఇచ్చిన ప్రేమ గురించి ఒక్కసారి కూడా ఆలోచించాడా?

పిల్లల కోసం తల్లిదండ్రులు తమ జీవితాన్ని ఎలా ముక్కలుగా చేసుకుంటారో పిల్లలకు ఎప్పుడు తెలుస్తుంది?

వాళ్లకు కొత్త బట్టలు కొన్నప్పుడు, మన బట్టలు పాతబడిపోయాయని వాళ్లకు తెలియదు.

వాళ్ల ఫీజు కట్టినప్పుడు, మన అవసరాన్ని వాయిదా వేసుకున్నామని వాళ్లకు తెలియదు.

వాళ్లు అనారోగ్యంతో పడుకున్న రాత్రుల్లో, వాళ్ల నుదుటి మీద చేయి వేసి కూర్చున్న తండ్రికి ఉదయం ఆఫీసుకు వెళ్లాల్సి ఉందని వాళ్లకు తెలియదు.

నా కొడుకుకు జ్వరం వచ్చిన ఒక రాత్రి నాకు ఇప్పటికీ గుర్తుంది. ఆసుపత్రి గదిలో అతను నిద్రపోతూ ఉండగా, నేను కుర్చీలో కూర్చుని అతని ముఖం చూస్తూ తెల్లవార్చాను.

అతను ఉదయం లేచి,

“నాన్నా… నువ్వు నిద్రపోలేదా?” అని అడిగాడు.

నేను నవ్వి,

“నువ్వు బాగుంటే చాలు రా” అన్నాను.

ఆ మాటలో ఎంత ప్రేమ ఉందో అతనికి అప్పుడు తెలియదు. ఇప్పుడు కూడా తెలియకపోవచ్చు.

డైరీ – పేజీ 2

పిల్లలను పెంచడం అంటే కేవలం అన్నం పెట్టడం కాదు.

వాళ్లు పడిపోతే లేపడం.

ఓడిపోతే ధైర్యం చెప్పడం.

తప్పు చేస్తే మందలించడం.

వాళ్లు గెలిచినప్పుడు మనకంటే ఎక్కువగా ఆనందించడం.

వాళ్లు ఎదిగినప్పుడు మనం వెనక్కి తగ్గడం.

నా కొడుకు చిన్నప్పుడు సైకిల్ నేర్చుకునేవాడు. మొదటిసారి పెడల్స్ తొక్కేటప్పుడు అతని వెనుక నేను పరుగెత్తాను. ఒకరోజు అతను నా చేయి వదిలేసి ఒంటరిగా సైకిల్ తొక్కాడు.

నేను వెనుకే నిలబడి చూశాను.

అతనికి తాను ఒంటరిగా నేర్చుకున్నాననిపించింది.

నిజానికి ఆ సైకిల్ వెనుక నా రెండు చేతులున్నాయి.

అదే తండ్రి ప్రేమ.

పిల్లలు ఎగరడం నేర్చుకునేంతవరకు రెక్కల కింద నీడగా ఉంటాడు. ఎగరడం వచ్చాక మాత్రం ఆకాశాన్ని వాళ్లదిగా వదిలేస్తాడు.

కానీ ఆ ఆకాశంలోకి వెళ్లే ముందు ఒక్కసారి వెనక్కి తిరిగి చూస్తారని మాత్రం ఆశపడతాడు.

నా కొడుకు కూడా తిరిగి చూస్తాడని అనుకున్నాను.

డైరీ – పేజీ 3

రామాయణం గుర్తుకొస్తోంది.

దశరథుడికి రాముడు ప్రాణం. అయినా రాముడు వనవాసానికి వెళ్తున్నప్పుడు తండ్రి హృదయం ఎంతగా విరిగిపోయిందో మనం చదివాం.

రాముడు తండ్రి మాటను గౌరవించాడు.

అయితే రాముడి వనవాసం దశరథుడి ప్రేమను పరీక్షించింది.

ఈ రోజు నా వంతు పరీక్ష వచ్చినట్టుంది.

నా కొడుకు రాముడు కాదు.

నేను దశరథుడిని కాదు.

కాలం కూడా అయోధ్య కాలం కాదు.

కానీ తండ్రి గుండె మాత్రం అప్పటిదే.

కొడుకు తన జీవితాన్ని ఎంచుకునే హక్కు ఉందని నాకు తెలుసు.

ప్రేమను ఆజ్ఞతో ఆపలేమని కూడా తెలుసు.

కానీ ఒక తండ్రి తన కొడుకు జీవితంలో తన స్థానం ఏమిటో తెలుసుకోవాలనుకోవడం తప్పా?

“నాన్నా, ఇది నా జీవితం. నా నిర్ణయం.”

అతను అన్న ఆ మాట నన్ను లోపల ఎక్కడో గుచ్చింది.

అవును. అది అతని జీవితం.

కానీ ఆ జీవితానికి మొదటి అక్షరం రాసింది ఎవరు?

అతని చేతిని పట్టుకుని నడక నేర్పింది ఎవరు?

అతని కలల కోసం తమ కలలను పక్కన పెట్టింది ఎవరు?

అతను “నా జీవితం” అని చెప్పేంత వరకు ఆ జీవితంలో ఎన్నో సంవత్సరాలు తల్లిదండ్రులవి కూడా కాదా?

డైరీ – పేజీ 4

నాకు మతం మీద ద్వేషం లేదు.

ఆ అమ్మాయి మీద కూడా ద్వేషం లేదు.

నాకు భయమేస్తోంది.

ఆమెతో అతని జీవితం సంతోషంగా సాగుతుందా?

రెండు కుటుంబాల మధ్య వచ్చే విభేదాలను వాళ్లు తట్టుకోగలరా?

పండుగలు ఎలా జరుపుకుంటారు?

పిల్లలు పుట్టినప్పుడు ఏ సంప్రదాయం పాటిస్తారు?

బంధువులు ప్రశ్నిస్తే వాళ్లు సమాధానం చెప్పగలరా?

వారి ప్రేమ ఈ రోజు ఎంత బలంగా ఉందో నాకు తెలియదు. కానీ రేపటి జీవితపు బరువును కూడా అదే ప్రేమ మోయగలదా?

నేను అడిగే ప్రతి ప్రశ్నను అతను నా వ్యతిరేకతగా భావిస్తున్నాడు.

అతనికి నా భయం కనిపించదు.

నా వెనుక దాగిన ప్రేమ కనిపించదు.

అతనికి కనిపించేది ఒక్కటే—

“నాన్న నా ప్రేమను అంగీకరించడం లేదు.”

ఇదేనా పిల్లల స్వార్థం?

బహుశా “స్వార్థం” అనే పదం చాలా కఠినమైనది.

కానీ ప్రేమలో మనిషి తన భావాలనే ప్రపంచంగా భావిస్తాడు.

తన బాధే నిజమని అనుకుంటాడు.

తన కోరికే న్యాయమని భావిస్తాడు.

అతను నా కొడుకు కాబట్టి అతన్ని నిందించలేను.

కానీ ఒకరోజు అతను తండ్రి అయినప్పుడు, ఈ రాత్రి నా డైరీని చదివితే బహుశా అర్థం చేసుకుంటాడు.

డైరీ – పేజీ 5

సీతను రావణుడు అపహరించినప్పుడు రాముడి బాధను ఊహించండి.

అతనికి సీత కేవలం భార్య కాదు.

ఆమె అతని జీవితం.

ఆమెను వెతుకుతూ రాముడు అడవులు దాటాడు.

సముద్రం ముందుకొచ్చింది.

సముద్రం దాటడానికి వానరసేనను సమీకరించాడు.

ప్రేమ కోసం కొండలు కదిలాయి.

రాళ్లు తేలాయి.

అయితే ప్రేమ అంటే మనకు నచ్చిన మనిషిని సంపాదించుకోవడం మాత్రమే కాదు.

ఆ మనిషి కోసం బాధ్యతను మోయడం కూడా.

రాముడి ప్రేమలో బాధ్యత ఉంది.

త్యాగం ఉంది.

నిబద్ధత ఉంది.

నా కొడుకు ప్రేమలో అవన్నీ ఉన్నాయా?

లేక తనకు నచ్చిన అమ్మాయిని పొందాలనే పట్టుదల మాత్రమే ఉందా?

అది నాకు తెలుసుకోవాలి.

నేను అతని ప్రేమను చంపాలనుకోవడం లేదు.

అతని ప్రేమ నిజమో కాదో తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.

డైరీ – పేజీ 6

మరో విషయం నన్ను ఎక్కువగా బాధిస్తోంది.

రేపు బంధువులు ఏమంటారు?

“ఇంతకాలం మంచి కుటుంబం అనుకున్నాం.”

“కొడుకును సరిగా పెంచలేకపోయాడు.”

“తండ్రి మాట వినలేదు.”

“మతం కూడా మార్చుకుంటాడేమో!”

ఎన్ని మాటలు వస్తాయో నాకు తెలుసు.

పెళ్లి జరిగితే కొందరు రావచ్చు.

రాకపోవచ్చు.

కొంతమంది ముఖం మీద నవ్వి వెనుక మాట్లాడవచ్చు.

కొంతమంది సంబంధాలు తెంచుకోవచ్చు.

ఇన్నేళ్లుగా నేను కాపాడుకున్న కుటుంబ పరువు ఒక్క నిర్ణయంతో ప్రశ్నార్థకమవుతుంది.

నాకు పరువు మీద ప్రేమ ఉందా?

ఉంది.

ఎందుకంటే నేను కూడా ఈ సమాజంలోనే జీవించాను.

నా తల్లిదండ్రుల పేరును మోశాను.

వారి సంప్రదాయాలను గౌరవించాను.

నా పిల్లలకు అదే విలువలను అందించాలనుకున్నాను.

అయితే ఇప్పుడు నా కొడుకు తన ప్రేమను ఎంచుకున్నాడు.

నేను సమాజాన్ని ఎంచుకోవాలా?

లేక కొడుకును?

ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం సులభంగా ఉంటే నేను ఈ రాత్రి ఇంత ఒంటరిగా ఉండేవాడిని కాదు.

డైరీ – పేజీ 7

కైకేయి కోరిన రెండు వరాల వల్ల రాముడి జీవితం మారిపోయింది.

ఒక తల్లి కోరిక.

ఒక తండ్రి బాధ.

ఒక కొడుకు త్యాగం.

ఒక రాజ్యం మారిన విధి.

ఆ సంఘటనలో ఎవరు పూర్తిగా గెలిచారు?

ఎవరూ కాదు.

కొన్ని నిర్ణయాలు గెలుపు, ఓటమి అనే కొలమానాలకు అందవు.

అవి కేవలం జీవితాలను మార్చేస్తాయి.

ఈ రోజు నా ఇంట్లో కూడా అలాంటి నిర్ణయం ముందు నిలిచింది.

నా కొడుకు తన ప్రేమను కాపాడుకోవాలనుకుంటున్నాడు.

నేను నా కుటుంబాన్ని కాపాడుకోవాలనుకుంటున్నాను.

ఇద్దరం తప్పు చేస్తున్నామా?

బహుశా కాదు.

ఇద్దరం మనకు ప్రియమైనదాన్ని కోల్పోతామేమోనని భయపడుతున్నాం.

కానీ తేడా ఒక్కటే.

అతను తన ప్రేమను కోల్పోతానని భయపడుతున్నాడు.

నేను నా కొడుకును కోల్పోతానని భయపడుతున్నాను.

డైరీ – చివరి పేజీ

ఈ రోజు రాత్రి అతను నా గదికి వచ్చాడు.

“నాన్నా… నన్ను అర్థం చేసుకో.”

అతని కళ్లలో కన్నీళ్లు.

నా కళ్లలో కూడా.

కానీ మా మధ్య ఎన్నో మాటలు మాట్లాడలేకపోయాయి.

నేను అతని తల మీద చేయి పెట్టాను.

“నువ్వు సంతోషంగా ఉండాలని నేను ఎప్పుడూ కోరుకున్నాను రా,” అన్నాను.

అతను నా చేతిని పట్టుకున్నాడు.

“అయితే నా ప్రేమను ఎందుకు అంగీకరించవు?”

నేను సమాధానం చెప్పలేదు.

ఎందుకంటే నా సమాధానం అతనికి వినిపించకపోవచ్చు.

“నేను నీ ప్రేమకు వ్యతిరేకం కాదు. నీ జీవితమంతా నిలబడే ప్రేమ కావాలని కోరుకుంటున్నాను” అని చెప్పాలనిపించింది.

అతను వెళ్లిపోయాడు.

తలుపు మూసుకుంది.

ఆ తలుపు శబ్దం నాకు రాముడి వనవాసం గుర్తు చేసింది.

అయోధ్యలో రాముడు వెళ్లిపోయినప్పుడు దశరథుడి గుండె ఎలా ఖాళీ అయిందో, ఈ రోజు నా ఇల్లు కూడా అలానే అనిపించింది.

కానీ ఒక తండ్రి తన కొడుకును శపించలేడు.

తన గుండెను ముక్కలు చేసినా, కొడుకుకు శుభమే కోరుతాడు.

రేపు సమాజం నన్ను వేలెత్తి చూపవచ్చు.

బంధువులు దూరం కావచ్చు.

నా పరువు పోయిందని అనుకోవచ్చు.

కానీ ఒకరోజు నా కొడుకు తండ్రి అయినప్పుడు…

తన బిడ్డ తన ఎదుట కూర్చుని,

“నాన్నా, ఇది నా జీవితం”

అని చెప్పినప్పుడు—

బహుశా ఈ డైరీలోని ప్రతి అక్షరం అతనికి అర్థమవుతుంది.

అప్పుడు అతనికి తెలుస్తుంది—

తండ్రి ప్రేమ ఎప్పుడూ గొంతెత్తి మాట్లాడదు.

అది పిల్లల వెనుక నడుస్తుంది.

వాళ్లు పడిపోతే పట్టుకుంటుంది.

వాళ్లు ఎగిరితే ఆకాశాన్ని చూస్తూ గర్వపడుతుంది.

వాళ్లు దూరమైతే మాత్రం…

అదే చేతులు ఖాళీగా మిగిలి,

“నా బిడ్డ సంతోషంగా ఉన్నాడా?”

అనే ఒక్క ప్రశ్నను జీవితాంతం పట్టుకుని ఉంటాయి.

డైరీ మూసేశాను.

కిటికీ బయట వెన్నెల ఉంది.

ఆ వెన్నెలలో నాకు ఒక రామసేతువు కనిపించింది.

ఆ సేతువు ఆవల నా కొడుకు జీవితం ఉంది.

ఈ ఒడ్డున నేను.

మధ్యలో మాత్రం—

ప్రేమ, సంప్రదాయం, మతం, పరువు, తండ్రి హృదయం.

ఆ సముద్రాన్ని ఎవరు దాటాలి?

నా కొడుకా?

నేనా?

లేక…

మా ఇద్దరి ప్రేమా?