“ఎన్ని సార్లు చెప్పాలి నీకు? నోటుబుక్లో పేజీలు చింపకుండా, శుభ్రంగా రాయమని!”
సుజాత మేడమ్ కోపంగా నోటుబుక్ను బల్లపై కొట్టింది.
“సరస్వతి!”
చివరి బెంచీలో కూర్చున్న పదేళ్ల చిన్నారి ఒక్కసారిగా ఉలిక్కిపడింది. నెమ్మదిగా లేచి, తల వంచుకుని మేడమ్ దగ్గరకు వచ్చింది.
“నీ నోటుబుక్ చూడు! పేజీలు చింపేశావు, రాసింది కొట్టేశావు. రేపు మీ అమ్మను స్కూల్కు తీసుకురా. నీ క్రమశిక్షణ గురించి ఆమెతో మాట్లాడాలి.”
సరస్వతి పెదవులు వణికాయి.
“మేడమ్... అమ్మ రాలేదు.”
“ఎందుకు?”
“అమ్మకు ఆరోగ్యం బాగోలేదు.”
“అయితే నాన్నను తీసుకురా.”
చిన్నారి కాసేపు మౌనంగా నిలబడింది.
“నాన్న కూడా రాలేరు మేడమ్. ఆయన కూలీ పనికి వెళ్తారు. నెలాఖరున డబ్బులు వస్తాయట. ఆ డబ్బులతో అమ్మను ఆసుపత్రిలో చేర్పిస్తానని చెప్పారు.”
“అమ్మకు ఏమైంది?”
“చాలా రోజులుగా రక్తస్రావం అవుతోంది మేడమ్.”
ఆమె మాటల్లో భయం కంటే బాధ ఎక్కువగా ఉంది.
“రాత్రిళ్లు అమ్మ నొప్పితో మూలుగుతుంటే నాకు నిద్ర పట్టదు. అమ్మ పక్కనే కూర్చుని ఆమె నుదుటిమీద తడి గుడ్డ పెడతాను. ‘నువ్వు పడుకో తల్లీ... ఉదయం స్కూల్కు వెళ్లాలి’ అంటుంది అమ్మ. కానీ అమ్మ నిద్రపోకపోతే నేను ఎలా పడుకుంటాను మేడమ్?”
తరగతి గది ఒక్కసారిగా నిశ్శబ్దమైంది.
“కొన్నిసార్లు ఇంట్లో అన్నం ఉండదు. నాన్న పని దొరకని రోజుల్లో... అమ్మ ‘నాకు ఆకలిగా లేదు’ అంటుంది. కానీ ఆమెకు ఆకలిగా ఉందని నాకు తెలుసు. తన వంతు అన్నం మాకు పెట్టి, ఖాళీ గిన్నెతో నీళ్లు తాగి పడుకుంటుంది.”
సరస్వతి కళ్లలో కన్నీళ్లు చేరాయి.
“మా చెల్లి రాత్రంతా ఏడుస్తుంది. పాలు కొనడానికి డబ్బులుండవు. అప్పుడు నేను ఆమెను ఒడిలో పెట్టుకుని జోలపాడుతాను. తెల్లవారుజామునే లేచి నీళ్లు తెచ్చి, తమ్ముడికి బట్టలు తొడిగి, చెల్లిని అమ్మ దగ్గర పడుకోబెట్టి స్కూల్కు వస్తాను.”
ఆమె చేతిలోని పాత నోటుబుక్ను మెల్లగా తెరిచింది.
“ఇది నా తమ్ముడు చదివిన నోటుబుక్ మేడమ్. మిగిలిన ఖాళీ పేజీల్లో నేను రాస్తాను. పేజీ అయిపోయిందంటే దాన్ని చింపి మరో పేజీ మీద రాస్తాను.”
ఆమె గొంతు మరింత బలహీనమైంది.
“నాన్న నెలాఖరున డబ్బులు వస్తే ముందుగా అమ్మను ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్తానన్నారు. తర్వాత చెల్లికి పాలు కొంటానన్నారు. డబ్బులు మిగిలితే... నాకు కొత్త నోటుబుక్ కొంటానన్నారు.”
కొద్దిసేపు ఆగి, కన్నీళ్లు తుడుచుకుంది.
“అందుకే మేడమ్... నేను పేజీలు నల్లగా చేయడం లేదు. మా ఇంట్లో ఉన్న కష్టాలన్నీ ఈ పేజీల మీద పడుతున్నాయి అంతే.”
సుజాత మేడమ్ చేతిలోని నోటుబుక్ జారిపడింది.
ఆమెకు తన మాటలే చెవుల్లో మారుమోగాయి—“నీ క్రమశిక్షణ గురించి నీ అమ్మతో మాట్లాడాలి...”
ఆమె సరస్వతిని దగ్గరకు తీసుకుని గట్టిగా హత్తుకుంది.
“క్షమించు తల్లీ... నిన్ను అర్థం చేసుకోకుండా కోప్పడ్డాను.”
ఆ సాయంత్రమే మేడమ్ సరస్వతి ఇంటికి వెళ్లింది.
చిన్న మట్టి ఇల్లు. మూలన పాత మంచంపై నీరసంగా పడుకున్న తల్లి. పక్కనే పాల కోసం ఏడుస్తున్న పసిబిడ్డ. గోడకు వేలాడుతున్న తండ్రి చిరిగిన చొక్కా. పొయ్యి పక్కన ఖాళీ బియ్యం డబ్బా.
సరస్వతి మాత్రం మేడమ్ను చూసి నవ్వింది.
“మేడమ్... అమ్మకు చెప్పకండి. నేను ఏడుస్తున్నానని.”
ఆ చిన్నారి నవ్వు వెనుక దాగిన బాధను చూసి మేడమ్ కళ్లలో నీళ్లు ఆగలేదు.
మరుసటి రోజు నుంచి పరిస్థితి మారింది.
మేడమ్ సహాయంతో సరస్వతి తల్లికి చికిత్స మొదలైంది. ఇంటికి సరుకులు వచ్చాయి. చెల్లికి పాలు, పిల్లలకు పుస్తకాలు వచ్చాయి.
కొన్ని వారాల తర్వాత తల్లి కొంత కోలుకుంది.
ఒకరోజు సుజాత మేడమ్ పాత నోటుబుక్ను సర్దుతుండగా, చివరి పేజీ కనిపించింది.
అందులో ఇలా ఉంది—
“దేవుడా... మా అమ్మను మాత్రమే కాపాడు.
నాకు కొత్త నోటుబుక్ వద్దు.
నాన్నకు కొత్త చెప్పులు వద్దు.
నా చెల్లికి పాలు దొరికితే చాలు.”
మేడమ్ కన్నీళ్లు పెట్టుకుంది.
కానీ చివర్లో మరో వాక్యం కనిపించింది.
“మా ఇంటి కష్టం ఎప్పుడైనా తీరితే...
మా లాంటి ఇంకో పిల్లాడికి నేను నోటుబుక్ కొనిస్తాను.”
మేడమ్ సరస్వతిని పిలిచింది.
“ఇది ఎందుకు రాశావు తల్లీ?”
సరస్వతి చిన్నగా నవ్వింది.
“ఎవరైనా మన కష్టంలో మన చేయి పట్టుకుంటే, ఆ చేయి మన దగ్గరే ఆగిపోకూడదు కదా మేడమ్?”
ఆ మాట మేడమ్ గుండెల్లో శాశ్వతంగా ముద్రపడింది.
సంవత్సరాలు గడిచాయి.
అదే పాఠశాలలో పేద పిల్లలకు ఉచితంగా నోటుబుక్స్ పంచే ఒక చిన్న కార్యక్రమం ప్రారంభమైంది.
ప్రతి నోటుబుక్ మొదటి పేజీలో ఒకే వాక్యం—
“నీ కష్టం నీ తప్పు కాదు.అది భగవంతుడు మనల్ని ఎంచుకొని మనకు ఇచ్చిన బహుమతి. ఆయన తాను అమితంగా ఇష్తపడేవారికే కష్టాలు, కన్నీళ్ళు ఎక్కువగా ఇస్తుంటాడు.”
కింద చిన్న సంతకం—
“సరస్వతి — పూర్వ విద్యార్థిని.”
ఎప్పుడో చిరిగిన నోటుబుక్ కోసం కన్నీళ్లు పెట్టుకున్న ఆ చిన్నారి...
ఇప్పుడు వందలాది పేద పిల్లల జీవితాల్లో కొత్త పేజీగా మారింది.
