నేను మనిషినే.
నాకూ కొన్ని బలహీనతలు ఉన్నాయి.
అందులో ఒకటి—గతాన్ని గట్టిగా పట్టుకుని ఉండలేకపోవడం. ఒకప్పుడు నా జీవితంలో నడిచిన మనుషులను, వారితో గడిపిన క్షణాలను, కాలం గడిచేకొద్దీ జ్ఞాపకాలుగా భద్రపరచుకోలేకపోవడం.
ఇది నేను కావాలని చేసుకున్నది కాదు.
అందుకే ముందుగానే ఒక మాట.
క్షమించదగినదైతే క్షమించండి. క్షమించలేకపోయినా పర్వాలేదు.
కానీ ఈసారి మాత్రం నా బలహీనత ఈ సంఘటనను కూడా మర్చిపోయేలా చేస్తుందని అనుకోవడం లేదు.
ఎందుకంటే—
ఈ బాధ నా బలహీనతకన్నా బలమైనది.
ఇంజినీరింగ్ చదివాను. ప్రభుత్వ ఉద్యోగంలో చేరాను. ఉద్యోగం, పెళ్లి, పిల్లలు, వారి చదువులు, బాధ్యతలు… చూస్తుండగానే సంవత్సరాలు దశాబ్దాలయ్యాయి.
పిల్లలు పెద్దవాళ్లయ్యారు. వాళ్లకూ పిల్లలు పుట్టారు.
భార్య, పిల్లలు, మనవరాళ్లు…
జీవితాన్ని లెక్కపెట్టుకుంటే నాకు లేనిదేమీ లేదు. సంతోషంగానే ఉన్నాను.
కానీ ఈ ప్రయాణంలో ఎక్కడో ఒకచోట, కొంతమంది మనుషులను నా జ్ఞాపకాలు దారిలోనే వదిలేశాయి.
వాళ్లు నన్ను మర్చిపోలేదు.
నేనే వాళ్లను మర్చిపోయాను.
అదే ఇప్పుడు నా బాధ.
ఒకరోజు ఉదయం ఫోన్ మోగింది.
తెలియని నంబరు.
ఎత్తాను.
“హలో… ఎవరు?”
అవతలి నుంచి ఎంతో చనువైన గొంతు.
“ఏరా మాధవ్! ఎలా ఉన్నావురా?”
ఆ గొంతులోని చనువు చూస్తే నన్ను చాలా బాగా తెలిసిన వ్యక్తే అయి ఉండాలి. కానీ నాకు మాత్రం ఆ గొంతు ఎవరిదో గుర్తుకు రాలేదు.
“ఎవరూ…?” అన్నాను.
ఒక్క క్షణం అవతల నిశ్శబ్దం.
“నేను శ్రీధర్‌ను రా! ఏరా… మర్చిపోయావా?”
నా జ్ఞాపకాల తలుపులు తెరిచి వెతికాను.
శ్రీధర్… ఎక్కడ? ఎప్పుడు? ఏ శ్రీధర్?
ఏమీ దొరకలేదు.
అతనే నా ఇబ్బందిని గ్రహించినట్టున్నాడు. స్కూలు రోజులు గుర్తుచేశాడు. కొందరి పేర్లు చెప్పాడు. కొన్ని సంఘటనలు చెప్పాడు.
“శేఖర్ తెలుసుగా?” అన్నాడు.
“శేఖరా…?” అంటూ నేను మళ్లీ జ్ఞాపకాల్లో వెతికాను.
అతను మరికొన్ని వివరాలు చెప్పాడు. అప్పుడు మాత్రం శేఖర్ గుర్తొచ్చాడు. ప్రభుత్వ శాఖలో ఇంజినీర్‌గా పనిచేస్తున్నాడు. ఉద్యోగరీత్యా అప్పుడప్పుడు కనిపించడం వల్ల అతని ముఖం నా జ్ఞాపకాల్లో ఇంకా మిగిలి ఉంది.
“వాడే నీ నంబరు ఇచ్చాడురా,” అన్నాడు శ్రీధర్.
నాకు కొంచెం నామోషీగా అనిపించింది. అతను అంత చనువుగా మాట్లాడుతున్నాడు. నేను మాత్రం అతను ఎవరో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాను.
ఇంకేం మాట్లాడాలో తెలియలేదు.
“సరేలే… అందరూ బాగున్నారా? ఎప్పుడైనా వచ్చినప్పుడు కలుద్దాం,” అన్నాను.
ఫోన్ పెట్టేశాను.
ఆ తర్వాత జీవితం మళ్లీ తన వేగంలో నన్ను లాక్కెళ్లిపోయింది. ఆ ఫోన్‌కాల్ కూడా మెల్లగా జ్ఞాపకాల వెనక్కి జారిపోయింది.
దాదాపు ఆరు నెలలు గడిచాయి.
ఒకరోజు ఆఫీసు నుంచి ఇంటికి రావడం కొంచెం ఆలస్యమైంది.
ఇంట్లో అడుగుపెట్టగానే ఒక వ్యక్తి లేచి నిలబడ్డాడు. నా కోసమే చాలా సేపటి నుంచి ఎదురుచూస్తున్నట్టున్నాడు.
నన్ను చూడగానే అతని ముఖం వెలిగిపోయింది.
“ఏరా! బాగున్నావా?”
నేను అతని ముఖంలోకి చూశాను.
అతను నవ్వాడు.
“నేను రఘుపతిని రా! నువ్వు గుర్తుపట్టి ఉండవులే!”
అంటూనే నన్ను పరిశీలనగా చూసి మళ్లీ నవ్వాడు.
“నీలో మాత్రం పెద్ద మార్పేమీ లేదురా! అలాగే ఉన్నావు. జుట్టు మాత్రం కొంచెం తగ్గింది. లావు కూడా పెద్దగా పెరగలేదు!”
అతని మాటల్లో ఏళ్ల నాటి చనువు. అతని కళ్లలో పాత మిత్రుణ్ణి మళ్లీ చూసిన ఆనందం.
నా ముఖంలో మాత్రం గుర్తుపట్టలేకపోతున్నాననే ఇబ్బందిని దాచుకోవడానికి తెచ్చుకున్న చిన్న చిరునవ్వు.
“బాగున్నాను… కూర్చో,” అన్నాను.
లోపలికి వెళ్లాను.
భార్యవైపు చూశాను.
నా చూపులోని ప్రశ్న ఆమెకు అర్థమైంది.
‘ఎవరితను?’
“మీ మిత్రుడట. మీరు వచ్చేవరకు ఉంటానని చాలాసేపటి నుంచి కూర్చున్నాడు,” అంది.
నా సమస్యకు సమాధానం దొరకలేదు.
మళ్లీ కూతురివైపు చూశాను. డెలివరీకి వచ్చి, పాపకు ఐదు నెలలైనా ఇంకా మా దగ్గరే ఉంది.
నా ముఖంలోని హైరానా చూసింది. ‘ఇదేమంత పెద్ద సమస్య?’ అన్నట్టుగా ఒక చూపు చూసి—
“చిట్టితల్లీ… రా… రా…”
అంటూ పాపను తీసుకుని తన గదిలోకి వెళ్లిపోయింది.
ఇంజినీరింగ్ చదువుతున్న మా పుత్రరత్నం వైపు చూశాను.
‘ఇది నీ సమస్య నాన్నా… నాకు టైమ్‌పాస్ ప్రోగ్రాం కాదు’ అన్నట్టుగా టీవీలో మరింతగా మునిగిపోయాడు.
నేను మాత్రం ఒంటరిగా నా జ్ఞాపకాలతో యుద్ధం చేస్తున్నాను.
రఘుపతి మాట్లాడుతూనే ఉన్నాడు.
పాత పేర్లు చెబుతున్నాడు. స్కూలు రోజుల సంగతులు గుర్తుచేస్తున్నాడు.
“వాడు గుర్తున్నాడా?”
“మనం అప్పుడు అక్కడికి వెళ్లేవాళ్లం కదా!”
“అప్పుడు మనం ఆడుకున్న ఆట గుర్తుందా?”
నేను వింటున్నాను.
కానీ… ఏదీ గుర్తుకు రావడం లేదు.
విచిత్రమేమిటంటే—నాకు గుర్తున్న కొందరి పేర్లు నేను చెబితే అతనికి వాళ్లంతా తెలుసు. అతను గుర్తుచేస్తున్న వాళ్లు మాత్రం నా జ్ఞాపకాలలో ఎక్కడా కనిపించడం లేదు.
ఆ రోజుల్లో నాకు అత్యంత దగ్గరగా మెలిగిన నలుగురైదుగురు మాత్రమే గుర్తున్నారు. వాళ్లు కూడా తర్వాత ఉద్యోగ జీవితంలో అడపాదడపా కనిపిస్తూ ఉండటం వల్ల జ్ఞాపకాల్లో నిలిచిపోయారేమో!
అయితే ఇతను? ఇతనితో నేనేం మాట్లాడాలి?
సమయం గడుస్తోంది. ప్రతి నిమిషం నాకు బరువుగా అనిపిస్తోంది.
అప్పుడే నా మనసులో మరో ఆలోచన మొదలైంది.
‘అసలు ఇతను నిజంగానే నా పాత మిత్రుడేనా?’
ఈ రోజుల్లో ఎవరిని నమ్మాలి?
నా జ్ఞాపకశక్తిలోని ఈ బలహీనతను తెలుసుకున్న ఎవరో వ్యక్తి, దాన్ని ఆసరాగా చేసుకుని నా ఇంటివరకు వచ్చాడా?
ఏదైనా పని ఉందా? ఏదైనా సహాయం అడగడానికా? లేక ఇంకేదైనా కారణమా?
అనుమానం ఒక్కసారి మనసులోకి వచ్చాక, అది ప్రశ్నల్ని పుట్టిస్తూనే ఉంటుంది.
నాకు భయం మొదలైంది.
ఇలాంటి విషయాల్లో ఆలస్యం మంచిది కాదనిపించింది.
అందుకే ముక్కుసూటిగా అడిగేశాను.
“చెప్పండి… విషయం ఏమిటి? ఎందుకు వచ్చారు?”
అంతే.
రఘుపతి ముఖం మారిపోయింది.
మొదట ఆశ్చర్యం.
ఆ తర్వాత… ఏదో అవమానం జరిగినట్టుగా అతని ముఖంలో రంగులు మారాయి.
అప్పుడు కూడా నాకు పూర్తిగా అర్థం కాలేదు.
మాట మార్చడానికి ప్రయత్నించాను.
“భోజనం చేసి వెళ్లండి. భోజనం రెడీగా ఉంది,” అన్నాను.
అతను చిన్నగా నవ్వాడు. ఆ నవ్వులో అంతకుముందున్న ఉత్సాహం లేదు.
“లేదు రా… నీతో కాసేపు కలిసి మాట్లాడదామని వచ్చాను. ఇంకో మిత్రుణ్ణి కూడా పలకరించాలి. ట్రైన్‌కు హైదరాబాద్ వెళ్లాలి. వీలైతే అక్కడ భోజనం చేస్తాను.”
లేచి నిలబడ్డాడు.
బయలుదేరుతూ నా మనవరాలిని చూశాడు. ఆ చిన్నారిని చూసినప్పుడు మాత్రం అతని ముఖంలో మళ్లీ అదే పాత నవ్వు వచ్చింది.
చేయి ఊపుతూ—
“బై బై… చిన్ని!”
అన్నాడు.
వెళ్లిపోయాడు.
తలుపు మూసుకుంది.
అతను వెళ్లిపోయిన తర్వాతే నా మనసులో ఏదో తలుపు తెరుచుకుంది.
అతను నా దగ్గరకు ఏ సహాయం అడగడానికి రాలేదు. ఏ పని చేయించుకోవడానికి రాలేదు. నా హోదాతో అతనికి పనిలేదు. నా వల్ల అతనికి కావాల్సిందేమీ లేదు.
ఎన్నో సంవత్సరాల తర్వాత తన పాత మిత్రుడు కనిపించాడని—ఒక్కసారి చూసి, కాసేపు కూర్చుని, పాత సంగతులు మాట్లాడి వెళ్లాలని వచ్చాడు.
అంతే.
అతను తెచ్చింది జ్ఞాపకం.
నేను అతనికి ఇచ్చింది సందేహం.
అతను వెతుక్కుంటూ వచ్చింది స్నేహాన్ని.
నేను అతన్ని అడిగింది—
“ఎందుకు వచ్చారు?”
ఆ నాలుగు మాటలు ఇప్పుడు గుర్తొచ్చినప్పుడల్లా నన్ను గుచ్చుతాయి.
నేనేమీ కఠినాత్ముణ్ణి కాదు. నాకు మనుషులంటే ద్వేషం లేదు. నేనూ అందరిలాగే ఒక సామాన్య మనిషిని.
కానీ ఈ కాలం పోకడలంటే కొంచెం భయం.
బహుశా అందుకే నా ప్రపంచాన్ని నేనే చిన్నది చేసుకున్నానేమో.
వాట్సాప్ చూస్తాను—ఎవరినీ పెద్దగా పలకరించను.
ఫేస్‌బుక్ చూస్తాను—ఏమీ పోస్ట్ చేయను.
సోషల్ మీడియాలో ఖాతాలున్నాయి—కానీ నా జీవితాన్ని అక్కడ పెట్టను.
నాకు తెలిసిన కొద్దిమందిని మాత్రం నిశ్శబ్దంగా అనుసరిస్తుంటాను. నేను ఎక్కడున్నానో, ఏం చేస్తున్నానో అందరితో పంచుకోవాలనిపించదు.
నాకంటే పెద్ద హోదాల్లో ఉన్న పరిచయస్తులు ఉన్నా, వాళ్లను సహాయం అడగడం నాకు ఇష్టం ఉండదు.
నాకున్నదానితో నేను బతకాలనుకుంటాను.
అదే సమయంలో నాకంటే చిన్నవాడికి, నా వల్ల సాధ్యమైతే సహాయం చేయాలనుకుంటాను. నా భార్యాపిల్లలు కూడా అలాగే చేస్తుంటారు.
మరి…
ఇది నా బలహీనతా?
ఆత్మన్యూనతా?
అతి జాగ్రత్తా?
లేక మనుషులను నమ్మడానికి భయపడేలా ఈ కాలం నాలో పెంచిన అనుమానమా?
తెలియదు.
నా మనసునే అడిగాను.
సమాధానం చెప్పలేదు.
కానీ… ఒక ముఖాన్ని మాత్రం నా ముందుంచింది.
రఘుపతి.
ఎప్పుడో నాతో కలిసి చదువుకున్న మిత్రుడు.
కాలం మమ్మల్ని వేర్వేరు దారుల్లో తీసుకెళ్లినా, అతని జ్ఞాపకాల్లో నేను ఇంకా మిగిలే ఉన్నాను.
అందుకే నన్ను వెతుక్కుంటూ వచ్చాడు.
కానీ… నేను అతన్ని గుర్తుపట్టలేదు.
అది నా బలహీనత కావచ్చు.
అంతకంటే బాధాకరమైన విషయం ఇంకొకటి ఉంది.
అతను నా దగ్గరకు తీసుకొచ్చిన స్నేహాన్ని కూడా ఆ క్షణంలో నేను గుర్తుపట్టలేకపోయాను.
అదే నా బాధ.
నా లాంటి వాళ్లు ఇంకా ఎందరో ఉండవచ్చు.
కాలంతో పరుగెత్తుతూ కొన్ని ముఖాలను వెనుక వదిలేసిన వాళ్లు…
మనుషులను ప్రేమిస్తూనే, వారిని నమ్మడానికి భయపడే వాళ్లు…
ఎవరికీ ఇబ్బంది కలిగించకూడదని దూరంగా ఉంటూ, అదే దూరంతో ఎవరినో బాధపెట్టే వాళ్లు…
వారిని మీరు తప్పుపడతారో, అర్థం చేసుకుంటారో, క్షమిస్తారో—మీ ఇష్టం.
నాకు మాత్రం అందరి క్షమాపణ అవసరం లేదు.
ఒక్కరిది చాలు.
రఘుపతీ…
ఆ రోజు నిన్ను గుర్తుపట్టలేకపోయాను.
అది నా జ్ఞాపకపు తప్పు.
కానీ నువ్వు అంత దూరం నుంచి మోసుకొచ్చిన స్నేహాన్ని కూడా గుర్తుపట్టలేకపోయాను.
అది నా తప్పు.
నా ప్రశ్న నిన్ను బాధపెట్టి ఉంటే—
నన్ను అర్థం చేసుకో.
వీలైతే…
క్షమించు.
ఈసారి మాత్రం నిన్ను మర్చిపోను.
ఎందుకంటే ఇప్పుడు నువ్వు కేవలం నా జ్ఞాపకంలో లేవు.
నా బాధలో ఉన్నావు.
చివరగా నేను చెప్పగలిగేది ఒక్కటే—
నేను మనిషినే.
